Demenca mund të parandalohet pjesërisht, por nuk ka garanci shmangie
BKT
foto: nature.com
Shëndetësi

Demenca mund të parandalohet pjesërisht, por nuk ka garanci shmangie

B.H./RTKlive

Demenca nuk është një sëmundje që përcaktohet vetëm nga gjenet. Shëndeti i trurit ndikohet nga një kombinim faktorësh, përfshirë gjendjen fizike, mjedisin, marrëdhëniet shoqërore dhe zakonet e përditshme, ndërsa një pjesë e këtyre faktorëve mund të ndryshohen.

Një analizë e fundit e publikuar në revistën shkencore Nature thekson se, megjithëse demenca nuk mund të parandalohet me siguri, ekzistojnë mënyra për të ulur rrezikun e shfaqjes së saj. Sipas studiuesve, programet që kombinojnë aktivitetin fizik, ushqimin e shëndetshëm, stimulimin e trurit, jetën aktive shoqërore dhe kontrollin e sëmundjeve kardiovaskulare japin rezultatet më premtuese.

Studimi finlandez FINGER tregoi se një program i strukturuar me dietë të balancuar, ushtrime fizike, trajnime njohëse dhe monitorim të faktorëve vaskularë mund të përmirësojë funksionet njohëse te të moshuarit me rrezik të shtuar. Përfundime të ngjashme u arritën edhe nga studimi amerikan US POINTER, ku ndërhyrjet më intensive dhanë rezultate më të mira sesa këshillat e përgjithshme.

Ekspertët theksojnë se faktorë si tensioni i lartë i gjakut, diabeti, kolesteroli i lartë, obeziteti, mungesa e aktivitetit fizik, pirja e duhanit, depresioni, izolimi social dhe humbja e dëgjimit mund të ndikojnë negativisht në shëndetin e trurit dhe të rrisin rrezikun për rënie njohëse me kalimin e viteve.

Megjithatë, studiuesit nënvizojnë se parandalimi nuk është garanci. Edhe personat që ndjekin një stil të shëndetshëm jetese mund të zhvillojnë sëmundjen e Alzheimerit ose forma të tjera të demencës, pasi mosha, predispozita gjenetike dhe faktorë të tjerë biologjikë vazhdojnë të kenë rol të rëndësishëm.

Analiza vë në pah edhe rëndësinë e politikave publike. Mundësia për të ecur në ambiente të sigurta, qasja në ushqim të shëndetshëm, trajtimi i problemeve të dëgjimit dhe krijimi i komuniteteve aktive janë elemente që ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit të trurit.

Sipas ekspertëve, mbrojtja e trurit duhet të nisë gjatë gjithë jetës përmes kontrollit të tensionit të gjakut, aktivitetit fizik të rregullt, gjumit cilësor, trajtimit të diabetit dhe kolesterolit, shmangies së duhanit, ruajtjes së marrëdhënieve shoqërore dhe angazhimit të vazhdueshëm në aktivitete që stimulojnë mendjen. Edhe pse demenca mbetet një sëmundje komplekse, shumë nga faktorët që ndikojnë në rrezikun e saj mund të modifikohen.


MË SHUME NGA Shëndetësi