Ofanziva e vaksinës ruso-kineze në Evropë
BE e ka injoruar këtë veprim, ndërkohë që Rusia dhe Kina kanë arritur të shesin vaksinat e tyre vendeve të tjera evropiane, të tilla si Bjellorusia dhe Ukraina, ku blerjet janë vendosur për arsye kryesore politike.
Në një botë ku vendet e varfëra kanë mbetur shumë prapa në luftën kundër pandemisë, "diplomacia e vaksinave" është bërë një koncept.
Kina, për shembull, ka qenë e shpejtë me dhurimet dhe ofertat e eksportit për vendet që nuk kanë pasur një shans në konkurs për të blerë vaksinat perëndimore.
Vaksina ruse Sputnik gjithashtu ka filluar të kërkohet në rritje, jo më pak në Amerikën e Jugut.
Disa vende evropiane janë kthyer gjithashtu në lindje, në kërkimin e vaksinave.
Në Bjellorusi, Alexander Lukashenko, nuk ka pasur zgjidhje tjetër. Diktatori është i izoluar nga bota perëndimore pas reagimit të dhunshëm të regjimit ndaj protestave të vjeshtës dhe ka vetëm Moskën për t'iu drejtuar.
Presidenti rus, Vladimir Putin, e shfrytëzoi rastin për të shitur Sputnik qysh në shtator, kur Lukashenko i bërë presion që ta vizitonte në Sochi për të kërkuar ndihmë në shtypjen e protestave.
“Rusia dëshiron të veprojë si një superfuqi rajonale dhe kjo tani, gjithashtu, përfshin që vaksina ruse të përhapet në vendet që konsiderohen të jenë afër Rusisë”, thotë Jakob Hedenskog, udhëheqës i hulumtimit në Agjencinë Suedeze të Kërkimit të Mbrojtjes (FOI) në Suedi.
Hungaria, Serbia, Bjellorusia u bënë vendet e para jashtë Rusisë që provuan Sputnik në popullsinë e tyre dhe më pas miratuan atë në dhjetor.
Deri më tani, Bjellorusia, megjithatë, ka qenë e ngadaltë për të filluar vaksinimin.
Në mes të janarit, regjimi deklaroi se kishte filluar puna për vaksinimin e një grupi të parë me pothuajse 20,000 punonjës të kujdesit shëndetësor.
Sipas planit, vendi do të fillojë prodhimin e tij të Sputnik deri në mars dhe më pas pret që të jetë në gjendje të rrisë programin.
Serbia, e cila po përpiqet të anëtarësohet në BE, por që Rusia po ruan nga afër ndikimin e saj historik - ishte gjithashtu herët në miratimin dhe fillimin e përdorimit të Sputnik.
Ndoshta më e jashtëzakonshme është se Hungaria miratoi dhe vendosi një porosi për vaksinën që në janar - si vendi i parë dhe deri më tani i vetëm në BE.
Kjo, pavarësisht nga fakti se Agjencia Evropiane e Barnave (EMA) nuk e ka vlerësuar ende Sputnik. Budapesti gjithashtu shfrytëzoi rastin për të kritikuar strategjinë e vaksinave të Brukselit për të qenë shumë i ngadaltë në njoftimin e largimit të saj nga vija e përbashkët e Bashkimit.
“Është një mënyrë për të shënuar kundër BE-së dhe në të njëjtën kohë të krijojë lidhje më të ngushta midis Orbanit dhe Putinit, për të paraqitur Hungarinë si një opozitë brenda BE-së, thotë Jakob Hedenskog.
Që nga marrja e detyrës në 2010, kryeministri Victor Orbán ka mbrojtur marrëdhëniet me Rusinë dhe presidentin Vladimir Putin, ndërsa bashkëpunimi me pjesën tjetër të BE-së ka ngecur në disa nivele. Furnizimi me energji i Hungarisë varet kryesisht nga importi i gazit rus. Kompania shtetërore ruse “Rosatom” po ndërton gjithashtu një termocentral bërthamor në vend. Marketingu i vaksinës ruse i është dhënë një nxitje këtë javë, pasi tregoi efikasitet prej 91.6 për qind në një studim të paraqitur në revistën mjekësore The Lancet.
Ky është i njëjti nivel me vaksinat Pfizer Biontech dhe Moderna të përdorura në BE.
Nisma globale po lëkundet deri më tani, Sputnik është aprovuar për përdorim në 16 vende - por 25 të tjerë thuhet se janë në prag të dhënies së dritës jeshile në javët e ardhshme.
Një vend që vazhdon të thotë një jo të fortë, është Ukraina. Blerja e një vaksine nga Moska, e cila aneksoi gadishullin e Krimesë në 2014 dhe mbështet separatistët e armatosur në Ukrainën lindore, shihet si e paimagjinueshme.
Sidoqoftë, Rusia e ka shfrytëzuar rastin për të shpërndarë vaksinën në zonat e mbajtura nga rebelët. Ukraina i ka besuar Covax, nisma globale për të ndihmuar vendet e varfra të marrin vaksinat.
Por programi zvarritet me vonesa për shkak të nënfinancimit.
Kjo ka bërë që Kievi t’i drejtohet Kinës. Qeveria deklaron se ka siguruar gati dy milion doza të vaksinës së kompanisë shtetërore kineze Sinopharm. Sidoqoftë, nuk shkon shumë larg në një vend me 42 milion banorë.























