Pse Vladimir Putin po kalon një moment evropian?
BKT
   Bota

Pse Vladimir Putin po kalon një moment evropian?

Presidenti rus Vladimir Putin si rrallëherë u bën thirrje drejtpërdrejt qytetarëve në Perëndim për bashkëpunimin miqësor me Rusinë.

Që nga fjalimi i tij nëKonferencën e Sigurisë së Mynihut në vitin 2007, toni i tij ka qenë më sfidues sesa pajtues. E megjithatë më 22 qershor, në 80-vjetorin e sulmit të Gjermanisë naziste ndaj Bashkimit Sovjetik, gazeta e qendrës së majtë DieZeit publikoi një shkrim të nënshkruar nga Putini, që në thelb u bën thirrje evropianëve të heqin dorë nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës si një vend partner strategjik dhe t’i bashkohen Rusisë.

Putini këtë e ka kuptuar se ky skenar nuk është i duhuri. Dhe reagimet e medieve gjermane ndaj kësaj pjese kanë qenë me përbuzje dhe zemërim. Por analizambi skenarin e supozuar të ëndrrës së Putinit është ende një ndikim i dobishëm mendor. Ka të paktën tre pyetje të rëndësishme për t'u përgjigjur: Pse saktësisht është joreale?; A do të ishte e mundur pa Putinin?;dhe Pse Putini zgjodhi ta transmetonte atë tani? - kur ai dhe vetë Rusia janëgjithnjë e më jopopullor në Perëndim.

Vetëm katër muaj më parë, Josep Borrell, zyrtari më i lartë i politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, pas një vizite katastrofike në Moskë shkroi se, “Evropa dhe Rusia po largohen. Duket se Rusia gradualisht po shkëputet nga Evropa dhe po shikon vlerat demokratike si një kërcënim ekzistencial".

Mirëpo të përditshëm gjermane, Putin papritmas kujton idenë e Charles de Gaulle për një Evropë që shtrihet nga "Atlantiku në Urale" dhe shtrirjen e saj, paraardhësi i Putinit, Boris Jeltsin shtrirjen e kishte menduar nga "Lisbona në Vladivostok".

"Është brenda logjikës së ndërtimit të një Evrope të Madhe të bashkuar nga vlerat dhe interesat e përbashkëta, që Rusia u përpoq të krijonte marrëdhënie me evropianët", shkroi Putin.

Sipas Putinit, Shtetet e Bashkuara organizuan grusht shtetin në Ukrainë në vitin 2014 dhe se Evropa "e mbështeste me paturpësi", "duke provokuar shkëputjen e Krimesë".

"Në vend që të ndjekë verbërisht SHBA-në, Evropa duhet të bashkëpunojë me Rusinë në një spektër të gjerë çështjesh, nga luftimi i pandemisë COVID-19 deri te krijimi i një hapësire të përbashkët ekonomike dhe të sigurisë, sepse Rusia është një nga kombet më të mëdha evropiane dhe ne kemi një kulturë të pathyeshme dhe lidhje historike me Evropën", shkruan tutje ai.

Reagimet e mediave kryesore në Gjermani ishin të parashikueshme.

"Putini pranon gabimet - ato të Perëndimit", ishte titulli në të përjavshmen DerSpiegel, e cila gjithashtu theksoi se dalja e Putinit në Evropë ishte e vështirë të pajtohej me veprimet e qeverisë së tij.

Tabloidi më i njohur gjerman Bild, ishte më pak diplomatik.

"Putini gënjen dhe agjiton në DieZeit. Në këtë shkrim, pothuajse asgjë nuk është e vërtetë", shkruante Bild, duke e përshkruar botimin e artikullit si një "skandal".

Ajo që komentuesit gjermanë nuk mund të mos vinin re në lidhje me shkrimin e Putinit është se oferta e miqësisë vjen nga dikush me një histori, për ta thënë më butë, veprim jo miqësor, i tij dhe i paraardhësve të tij.

Putini, apostulli i sovjetizimit në rritje të Rusisë, i cili nuk i pranon përvojat e dhimbshme të Evropës Lindore, ku frymëzuan përpjekjet e tyre për anëtarësimin në NATOshembenBashkimin Sovjetik.

Në shkrimin e tij, ajo që i ndodhi Krimesë ishte "shkëputja", jo aneksimi dhe se Rusia kurrë nuk ua paragjykoi shteteve më të dobëta fqinje. Kohëve të fundit Gjermania e shëroi figurën kryesore opozitare ruse Alexey Navalny, pasi agjentët e Putinit gati e helmuan për vdekje - dhe më pak se gjashtë muaj që kur u kthye në Rusi, ai u burgos menjëherë.

Pse dikush dëshiron të jetë mik me Putinin ose vendin që ai përfaqëson?

Epo, sugjerimi i nënkuptuar i Putinit në shkrimin e tij se Evropa duhet të harrojë për të gjitha këto gjëra të këqija nuk është aq e pahijshme sa mund të duket. Kjo është ajo që e bën atë kaq tinëzar dhe përçarës.

Nuk është në gjenezën e Evropës së sotme të jesh i ashpër ndaj atyre personave që bënë gjëra të tmerrshme në kohë të ndryshme; shumë figura të shquara nga regjimet komuniste të Evropës Lindore, gjithashtu, u lejuan të qëndronin në politikën e tyre kombëtare.

Evropa gjithashtu në mesin e saj toleron regjimet më të reja joliberale, të tilla si ato të Hungarisë dhe Polonisë, saqë dikush mund të argumentojë se toleranca më e ulët ndaj Rusisë së Putinit do të ishte thjesht e padrejtë. Me fjalë të tjera, asgjë që Rusia nuk po bën tani ose nuk ka bërë në të kaluarën është një arsyetim i vlefshëm për të ruajtur bashkëpunimin me "një nga kombet më të mëdha evropiane".

Mesazhi jo shumë i qartë në shkrimin e Putinit është se Evropa ka më shumë gjëra të përbashkëta me Rusinë e Putinit sesa me SHBA-në, e cila thjesht nuk është evropiane.

Putini dhe klika e tij nuk janë të huaj për Evropën - ose të paktën ata nuk e shohin veten si të huaj në vendet që ruajnë pasurinë e tyre dhe shpesh mishërojnë kujtimet e tyre më të mira dhe nxitjet kulturore.

Sipas PewResearch,55 për qind e grekëve, 36 për qind e italianëve, 27 për qind e gjermanëve dhe 26 për qind e francezëve kanë besim te Putini për të kryer punët ndërkombëtare. Dhe nëse regjimi i padëshirueshëm i Putinit në një farë mënyre fshihet me magji dhe një figurë më e pëlqyeshme shfaqet në Kremlin, këto përqindje ka të ngjarë të rriten.

Vlerat evropiane? Sigurisht, ato janë shumë të rëndësishëm, por janë relativisht të reja.

Putini cinik e di mjaft mirëse Evropa nuk do të bëjë kurrë aleancë me Rusinë në dëm të partneritetit të saj me SHBA-në, për arsye që nuk kanë asnjë lidhje me vlerat. Edhe katër vjet të DonaldTrumpit, i cili vendosi sanksione tregtare me BE-në, prishi një marrëveshje të ndërmjetësuar nga Evropa me Iranin dhe madje konsideroi largimin e SHBA-së nga NATO-ja, nuk i shtyu evropianët drejt Rusisë si një aleat më i mirë. Për një gjë, në terma nominal, ekonomia e SHBA-së është rreth 13 herë më e madhe se ajo e Rusisë dhe BE-ja bën rreth katër herë më shumë tregti me të sesa me Rusinë.

Garancia ushtarake sovjetike, kur mbulonte një pjesë të konsiderueshme të Evropës, nënkuptonte pushtime ose të paktën një kërcënim të ndërhyrjes së armatosur në momente kritike – në rrethana më të mira, një mburojë ruse do të vinte me rreziqe të ngjashme.

Potencialisht, Rusia dhe BE-ja mund të jetë një kombinim i fuqishëm ushtarak, ekonomik, teknologjik dhe kulturor që do të rivalizonte, nëse nuk do ta kalontefuqinë e SHBA-së dhe Kinës. Por, lënia mënjanë e vlerave dhe krijimi i këtij kombinimi, nuk është në interesin cinik të Evropës.

E megjithatë Putiniprezanton ëndrrën e pamundur para lexuesve të tij evropianë, duke e përzier me tallje dhe qeshje cinike. Ai flet për ndjenjën gjermane të fajit, lindjen e anti-amerikanizmin të ndarë nga e majta dhe e djathta ekstreme, vizionin e Evropës madhështore që jeton në kokat e politikanëve të moderuar.

Ai nuk po përpiqet qëRusia të zëvendësoj SHBA-në si partner ekonomik tëEvropës. Mirëpo, Putin po eshfaq ëndrrën e rrënuar nga "Lisbona në Vladivostok" për të marrë shumë më pak – njëparajsë fiskale, një projekt tubacioni si "NordStreamII" apo një lehtësim të sanksioneve.

Ndoshta është fati i ëndrrave madhështore që instrumentalizohen në këtë mënyrë. /Bloomberg/