Biden jep alarmin për gjendjen e demokracisë në botë
Presidenti Joe Biden hapi të enjten Samitin e parë të Shtëpisë së Bardhë për Demokracinë duke dhënë alarmin për një rrëshqitje globale për institucionet demokratike dhe u bëri thirrje liderëve botërorë të "bllokojnë krahët" dhe të demonstrojnë se demokracitë mund t`ia dalin.
Biden e quajti një moment kritik që liderët e tjerë të dyfishojnë përpjekjet për të forcuar demokracitë. Duke bërë kërkesën për veprim, ai vuri në dukje miratimin e legjislacionit për të drejtat e votës në betejën e tij dhe aludoi për sfidat e vetë Shteteve të Bashkuara ndaj institucioneve dhe traditave të saj demokratike.
"Kjo është një çështje urgjente," tha Biden në komentet për hapjen e samitit virtual dy-ditor. "Të dhënat që po shohim janë kryesisht në drejtimin e gabuar."
Pas fjalëve hapëse të Biden-it, liderët me radhë dhanë vërejtjet e tyre mbi gjendjen e demokracisë – shumë të regjistruara paraprakisht – me shumë duke reflektuar mbi stresin që teknologjia me zhvillim të shpejtë po u jep kombeve të tyre. Ata gjithashtu ankuan për shtimin e fushatave dezinformuese që synojnë dhe minojnë institucionet dhe zgjedhjet.
"Biseda demokratike po ndryshon," tha kryeministrja e Danimarkës Mette Frederiksen. "Teknologjitë e reja dhe kompanitë e mëdha të teknologjisë po krijojnë gjithnjë e më shumë terrenin për dialogun demokratik, ndonjëherë me më shumë theks në arritjen sesa në lirinë e fjalës."
"Shtetet e Bashkuara kanë demokraci të lulëzuar, por ajo ka qenë duke dëmtuar vitet e fundit," tha Michael Abramowitz, president i Freedom House, raporti vjetor i të cilit shënoi vitin e 15-të radhazi të një rrëshqitjeje demokratike globale. “Tani për tani, ne po kalojmë një fazë në Amerikë ku është shumë e vështirë të kryhen gjërat dhe të provosh me të vërtetë se demokracia mund të japë rezultate”.
Në raportin e ri vjetor të publikuar të mërkurën, CIVICUS Monitor, një indeks global i të drejtave, tha se 13 vende panë se liritë e tyre qytetare u ulën në vitin 2021 nga viti i kaluar. Vetëm një, Mongolia, ka të përmirësuar liritë qytetare, sipas raportit. Nga 197 vendet e vlerësuara nga grupi, vetëm 39 u vlerësuan si shoqëri të hapura.
Një raport i Qendrës Kërkimore Pew të publikuar këtë javë tha se ndërsa "njerëzve u pëlqen demokracia, angazhimi i tyre ndaj saj shpesh nuk është shumë i fortë". Edhe vendet e pasura, përfshirë SHBA-në, kanë disa njerëz që favorizojnë sundimin ushtarak, thuhet në raport.
Një grup tjetër, Instituti Ndërkombëtar për Demokraci dhe Asistencë Zgjedhore, tha në raportin e tij vjetor se numri i vendeve që përjetojnë kthim prapa demokratik "nuk ka qenë kurrë aq i lartë" sa në dekadën e kaluar, me SHBA-të e shtuara në listë së bashku me Indinë dhe Brazilin.
Zyrtarët kinezë kanë ofruar një rrymë kritikash publike për samitin. Ata gjithashtu kanë shprehur zemërim për administratën që ka ftuar Tajvanin të marrë pjesë. Kina e pretendon ishullin vetëqeverisës si pjesë të territorit të saj dhe kundërshton që ai të ketë kontakte më vete me qeveritë e huaja.
“Faktet tregojnë edhe një herë se i ashtuquajturi Samiti i Demokracisë së Lidershipit nuk ka të bëjë fare me mirëqenien publike ndërkombëtare, por t'i shërbejë sektorit privat amerikan; nuk ka të bëjë fare me demokracinë globale, por ruajtjen e hegjemonisë amerikane”, tha sot zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Wang Wenbin.
Kryeministri i Pakistanit Imran Khan refuzoi të marrë pjesë në konferencë. Në një deklaratë të lëshuar përpara takimit, ministria e Jashtme tha se Khan nuk do të merrte pjesë pa ofruar një shpjegim.
Duke shprehur vlerësimin për ftesën, në deklaratë thuhet se “ne vlerësojmë partneritetin tonë me SHBA-në, të cilin dëshirojmë ta zgjerojmë si në planin dypalësh, ashtu edhe në atë rajonal dhe ndërkombëtar”, transmeton AP.
Pakistani shihet se po afrohet gjithnjë e më shumë me Kinën, por në një fjalim televiziv të enjten Khan tha se Islamabadi nuk ka interes të bashkohet me ndonjë bllok dhe ai ofroi të ndihmojë në qetësimin e marrëdhënieve midis Pekinit dhe Uashingtonit.
Megjithatë, vetë marrëdhënia e Pakistanit me SHBA-në ka qenë e mbushur me dyshime nga të dyja palët.
Islamabadi ka refuzuar kritikat e deklaruara shpesh të Uashingtonit se Pakistani nuk ka qenë një partner i besueshëm në luftën kundër terrorizmit, duke e akuzuar atë se strehon talebanët edhe kur ata luftuan kundër koalicionit të udhëhequr nga SHBA.
Pakistani thotë se ka humbur 70.000 njerëz në luftën kundër terrorizmit që nga viti 2001 dhe tha se vendi i tij ishte gati të ishte një partner në paqe, por jo në luftë./KP/























