Marushiq: Qëllimi i Rusisë të krijojë destabilitet në Mal të Zi dhe rajon
BKT
Lajme

Marushiq: Qëllimi i Rusisë të krijojë destabilitet në Mal të Zi dhe rajon

Rritja e tensioneve nacionaliste në Ballkanin Perëdimor është evidente në dy vitet e fundit, gjë që është shumë e rrezikshme për stabilitetin e rajonit, deklaroi Damir Marushiq, bashkëpunëtor i lartë i Qendrës Evropiane të Këshillit Atlantik në Uashington, i cili përveç asaj amerikane, merret me politikën evropiane me theks në ndikimin e Rusisë ndaj Ballkanit Perëndimor.

Me ndryshimin e qeverisë në Malin e Zi në gusht të 2020, ai thotë se dera e ndikimit rus është gjithashtu e hapur, por se ai ka qenë i pranishëm edhe më parë.

Sipas Marushiqit, rusët synojnë të krijojnë destabilitet në Mal të Zi, si anëtare e NATO-s që nga viti 2017.

Ai është autor i botimit të Këshillit Atlantik “Ballkani përpara: një strategji e re amerikane për rajonin”, i cili mbrojti një prani më të madhe të SHBA-së në rajon. Ai ka një diplomë master në marrëdhëniet ndërkombëtare në Universitetin Johns Hopkins.

Marushiq beson se Rusia i përshtatet rajonit të paqëndrueshëm, prandaj Amerika dhe Evropa duhet të angazhohen më shumë për të parandaluar tensione shtesë. Ai thotë se roli i NATO-s është gjithashtu i rëndësishëm, prandaj aleanca duhet të mendojë se si të reagojë nëse situata në Bosnje dhe Hercegovinë përkeqësohet.

Qeveria në Mal të Zi ndryshoi pas tridhjetë vjetësh, kur qeverisja e mëparshme e Partisë Demokratike të Socialistëve Milo Gjukanoviq, e cila e çoi Malin e Zi drejt pavarësisë, u zëvendësua nga një koalicion i udhëhequr nga Fronti Demokratik pro-serb, Demokratët dhe Lëvizja Qytetare URA.

Ndryshimi i qeverisë ka sjellë tensione etnike ndërmjet komunitetit malazez dhe atij pakicë, nga njëra anë dhe komunitetit serb në Mal të Zi, nga ana tjetër.

Edhe ky vit filloi me turbulenca në Ballkanin Perëndimor

Festimi i ditës antikushtetuese të Republikës Srpska më 9 janar, kriza në Bosnje dhe Hercegovinë, incidente nacionaliste në Sanxhak dhe thirrje për të shtëna në xhami, muaj tensioni për muralin e Ratko Mlladiçit në Beograd. Përveç kësaj, rritja e tensioneve etnike në Mal të Zi, mohimi i gjenocidit , glorifikimi i liderëve çetnikë nga një pjesë e pushtetit aktual. Shembujt më të fundit janë nga Ballkani Perëndimor.

“Ngjarje të tilla janë të rrezikshme për stabilitetin e Ballkanit Perëndimor. Nga jashtë, të paktën nga Uashingtoni, Ballkani është parë gjithmonë si një hapësirë ​​ku liderët dinë pak a shumë se çfarë po bëjnë dhe se po krijojnë tensione për të arritur disa qëllime politike për veten dhe partitë e tyre. Megjithatë, fakti është se në dy vitet e fundit situata është përkeqësuar dhe po përkeqësohet. Nuk është e qartë se si do të zhvillohen këto turbulenca. Unë shoh që Perëndimi po angazhohet gjithnjë e më shumë. Vëmendja është përqendruar në atë se si do të zhvillohet situata në Bosnje. Shpresoj se do të shohim, jo ​​vetëm nga Amerika, por edhe nga Bashkimi Evropian, më shumë angazhim për këtë çështje”, deklaron Marushiq.

Paqëndrueshmëri në rajon

Kujt i përshtatet destabiliteti i rajonit, apo kujt mund t’i përshtatet? A i shihni ndikimet e vendeve të huaja në këto procese?

Marushiq: Paqëndrueshmëria në rajon përfiton fuqi të mëdha të huaja. Duke parë situatën më të gjerë në kontinentin evropian, nga ky destabilitet përfiton më së shumti Rusia, e cila po “luan një lojë” për të destabilizuar të gjithë kontinentin dhe në të njëjtën kohë të gjithë armaturën e sigurisë që funksionon përmes NATO-s. Rusia po destabilizohet gjithashtu për të dërguar një sinjal të fortë se duhet t'i përmbahet biznesit të saj “dhe të mos e shtyjë shumë Rusinë”.

Përveç kësaj, është e rëndësishme të kuptohet se gjithçka që po ndodh në Ballkanin Perëndimor nuk vjen domosdoshmërisht nga anash. Mendoj se shumë shpesh njerëzit në rajon i shikojnë problemet e tyre, duke besuar se në fakt fuqitë e mëdha po bëjnë lojën e tyre.

Po, rusët po “luajnë lojën” që u është dhënë, por autoritetet lokale kryesisht po i drejtojnë gjërat.

Kur bëhet fjalë për situatën aktuale në Bosnje dhe Hercegovinë, është e nevojshme të monitorohet se si po zhvillohet politika në Republika Srpska dhe jo se si po e kërkojnë rusët.

Por fakti është se qëllimi përfundimtar për rusët është destabilizimi i rajonit të Ballkanit Perëndimor. Rusët do të shtyjnë sa më shumë që të munden dhe do të mbështesin aty ku mendojnë se “nuk u kushton” dhe se paqëndrueshmëria po rritet. Një mbështetje e tillë “e heshtur” për Milorad Dodik dhe politikën e tij është në punë në Bosnje. Shtetet e Bashkuara kanë vendosur sanksione ndaj Dodik. Do të shohim nëse Evropa do ti bashkohet kësaj.

A e ka bërë ndryshimi i qeverisë Malin e Zi “një shembull të përparimit më të suksesshëm të politikës ruso-serbe në Ballkanin Perëndimor”, siç deklaroi kohët e fundit Aleanca Atlantike në Mal të Zi?

Marushiç: Ka pasur ndërhyrje ruse deri më tani, kështu që ky përparim është sigurisht “i suksesshëm”. Rusët synojnë të krijojnë destabilitet në Mal të Zi, si një anëtar i NATO-s që nga viti 2017.

Nga këndvështrimi i Perëndimit është e qartë se rusët po luajnë nga anë të ndryshme, prandaj amerikanët dhe evropianët duhet të shohin se si të përgjigjen fuqishëm në mënyrë që situata të mos përkeqësohet.

Roli i NATO-s

Cili është qëndrimi i NATO-s? A ka ndonjë mekanizëm për të ndihmuar në parandalimin e tensioneve në Ballkan (përveç misionit të KFOR-it)? A është lajmërimi i hapjes së bazës amerikane në Shqipëri një lajm i mirë për stabilitetin e rajonit?

Marushiq: Nuk do të ishte keq që NATO të fillojë të mendojë se si të angazhohet nëse situata në Bosnje përkeqësohet. Disa thoshin se duhet dërguar trupa në Brcko, britanikët janë të interesuar të bëjnë diçka të tillë, por nuk e di nëse do të bëhet brenda NATO-s apo jo. Kjo është diçka për të menduar.

Tani për tani, NATO nuk është shumë e angazhuar për këtë, sepse situata në Ukrainë është shumë e mprehtë dhe fokusi i tyre është atje. Megjithatë, shpresoj se dikush në NATO po mendon se çfarë duhet bërë në rast se situata në Ballkanin Perëndimor përkeqësohet.

Hapja e bazës amerikane është një sinjal i mirë për stabilitetin e rajonit. Dhe është mirë të shohësh që amerikanët janë të angazhuar atje dhe Shqipëria është një partner i mirë për këtë.


MË SHUME NGA Lajme