Osmani: Albright qëndroi gjithmonë në anën e duhur të historisë|Video
BKT
Foto: RTKLive
Lajme

Osmani: Albright qëndroi gjithmonë në anën e duhur të historisë|Video

Naser Mekolli /RTKlive

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, po qëndron për vizitë zyrtare në Çeki, ku të mërkurën është takuar edhe me kryeministrin çek, Petr Fialasi.

Presidentja ka marr pjesë edhe në diskutimin në panelin mbi dialogun transatlantik dhe trashëgiminë e Madeleine K. Albright në Forumin 2000 në Pragë.

Udhëheqja e panelit fillimisht prezantoi presidenten Osmani dhe tha se është një nder të kesh një grua të fortë udhëheqëse, një presidente dhe i shtroi pyetje asaj.

Madeleine Albright pati një ndikim të madh në Ballkan, më konkretisht në vendin tuaj. Dhe ju e keni filluar karrierën tuaj pas përfundimit të luftës, pjesërisht për shkak të saj. Kush ishte Madeleine Albright dhe trashëgimia e saj  për ju?

“Ndoshta duhet të filloj duke thënë këtë. Absolutisht, për NE, absolutisht për popullin e Kosovës. Por bota, e gjithë bota është një vend më i mirë, më i sigurt dhe më paqësor për shkak të njerëzve si Sekretarja Albright. Populli i Kosovës ka pasur rastin të përjetojë drejtpërdrejt fuqinë transformuese të lidershipit të saj. Ajo ishte një person që qëndroi gjithmonë në anën e duhur të historisë”, tha presidentja.

Osmani tha se Albright u bë zëri ynë. Ajo u bë zëri i të pazëshmëve. Ajo u bë fuqia e të pafuqishmëve. Ajo siguroi që të drejtat tona themelore të mbroheshin kur kaq shumë në mbarë botën as që e dinin që ekzistonim. Ajo bashkoi forcat me liderë të tjerë vizionarë si presidenti Havel në atë kohë për të na mbrojtur nga shkeljet më të tmerrshme të të drejtave të njeriut që shkojnë edhe përtej imagjinatës së një qenieje njerëzore.

“Pra, për ne, ndoshta mënyra më e mirë për ta përshkruar ishte pikërisht në vitin 1999, menjëherë pas luftës, një nga vizitorët e parë që patëm ishte padyshim Sekretarja Albright. Ajo po fliste në qendër të Prishtinës. Dhe sapo populli i Kosovës e kuptoi se ajo po vinte, padyshim që të gjitha rrugët ishin përmbytur me njerëz. Ajo pothuajse nuk u lejua të fliste për shkak të brohoritjeve”.

“Dhe një nga thirrjet që të gjithë po thoshin ishte, dhe nuk jam e sigurt se sa mirë mund të kuptohet kjo në vende të tjera anembanë botës, por e di që mund të kuptohet mirë këtu. Njerëzit vazhdonin të brohorisnin dhe të këndonin Nana, që do të thotë nënë në gjuhën tonë, sepse ndjehej se ajo ishte personi, nëna që na dha mundësinë dhe ndriçoi botën tonë dhe rrugën tonë drejt lirisë dhe pavarësisë” ”, tha ajo.

Presidentja Osmani tha se vendosmëria e Albright për të mbrojtur demokracinë dhe për të mbrojtur të drejtat e njeriut ishte aq e fortë sa ne besuam se kjo ishte drita udhëzuese. Natyrisht, së bashku me vendosmërinë, qëndrueshmërinë dhe luftën për liri të popullit të Kosovës dhe së bashku me ndihmën e partnerëve tanë të tjerë, që udhëhoqën drejtë lirisë dhe pavarësisë sonë. Pra, ajo e kuptonte më së miri dhimbjen e njerëzve tanë, sepse i është dashur të kalojë rrethana të ngjashme gjatë fëmijërisë së saj.

“Shpesh herë më pyesin gazetarët nëse përvojat e mia personale gjatë luftës apo gjatë viteve të nëntëdhjeta në Kosovë, në fakt më kanë formësuar në atë mënyrë që të mos jem e gatshme për paqe dhe dialog. Unë mendoj se është saktësisht e kundërta. Dhe shembulli i Madeleine Albright është ai i cili na mësoi se ajo e ktheu vuajtjen e saj personale në një motivim dhe një vendosmëri për të ndihmuar të tjerët për të mbrojtur të drejtat e të tjerëve”, tha ajo.

Presidentja shtoi se trashëgimia e saj na ka mësuar neve, popullit të Kosovës, se ne duhet t'i kthejmë vuajtjet, dhimbjet dhe përvojat tona në qëndrueshmëri dhe forcë për të ndihmuar të tjerët. “Pra, ne mund të jemi një vend i vogël, por besojmë se kemi një zë të fuqishëm kur bëhet fjalë për shembujt që tregojmë. Sepse rasti i Kosovës është mishërim i asaj që bota, bota demokratike mund të arrijë kur të qëndron e bashkuar në mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të njeriut”

Osmani tutje tha se Albright nuk u spraps kurrë në rastin e Kosovës dhe Ballkanit në përgjithësi, sepse Bosnja dhe Hercegovina dhe të njëjtin rast, e kanë parë rolin e lidershipit të saj në atë kohë si ambasadore e OKB-së. Ajo nuk u tërhoq kurrë. Ajo e dinte shumë mirë rëndësinë e të folurit në raste kur këso lloj shkeljesh të të drejtave të njeriut dhe gjenocidit ndodhin kundër një populli të pambrojtur.

Dhe më e rëndësishmja, shtoi presidentja Osmani, ajo u vu përballë diktatorëve. Ajo iu kundërvu tiranëve, iu kundërvu regjimeve gjenocidale, sepse e kuptonte shumë mirë se pajtimi i tiranëve dhe diktatorëve nuk funksionon kurrë. Nuk sjell kurrë paqe të qëndrueshme. Pra padyshim, ajo vlerësohet kaq shumë nga secili person në Kosovë, por unë do të thosha edhe jo vetëm në Kosovë por edhe më gjerë.

 “Trashëgimia që ajo ka lënë pas për të gjithë botën është ajo që na mëson ne sot, dhe jo vetëm ata prej nesh që patëm fatin ta njihnim, të udhëzoheshim prej saj. Por të gjithë, edhe brezat e ardhshëm, sa e rëndësishme është të qëndrojmë në anën e duhur të historisë dhe jo vetëm e rëndësishme për sot, për të sotmen tonë, por është po aq e rëndësishme për të nesërmen tonë, për brezat e ardhshëm, në mënyrë që të mbrojmë me çdo çmim shumë vlera që qëndrojnë në themelet e vendeve tona të cilat ajo ndihmoi të ndërtohen”, tha ajo.

Presidentja shtoi se patëm fatin të kishim njerëz si Madeleine Albright, do të thosha, që udhëhiqnin botën e lirë në disa momente shumë  sfiduese, në mënyrë që ta kemi gati këtë rrugë me një sërë mësimesh dhe trashëgimi që mund të na shërbejnë edhe sot. Gjëja e parë që ajo na mësoi është se ju gjithmonë duhet të ngriheni për atë që është e drejtë.

 “Dhe e di që shumë njerëz besojnë se kur je në politikë, nuk është aq e lehtë ta bësh. Mendoj se është. Mendoj se është. Nëse jeni shumë të vendosur në bindjet tuaja, nëse vendosmëria juaj është të jeni gjithmonë aty për atë që është e drejtë për njerëzit që përfaqësoni. Por kur je, ke një zë të fortë.

Dhe fuqia që kishte Madeleine Albright, edhe përtej kufijve tuaj, gjithmonë duhet të siguroheni që të mos humbisni një shans për të marrë një pozicion të ashpër kundër diktatorëve, kundër tiranëve. Ajo e tregoi këtë në Ballkan. Ajo e tregoi këtë në vende të tjera të botës. Dhe ajo foli gjithmonë, duke mos i kompromentuar kurrë vlerat që e bënë atë që ishte”, tha presidentja.

Osmani tha se, ajo na mësoi se pavarësisht se cilat janë punët tona, ne duhet të mbetemi gjithmonë aktivistë të vërtetë në zemër. Pra, mund të jesh politikan, mund të merresh me gazetari, mund të merresh me shëndetësi, me sport, me art. Por, të kesh një rol shumë aktiv në demokraci është jashtëzakonisht i rëndësishëm sepse të bën aktivist për të ardhmen dhe të sotmen e vendit tënd dhe më gjerë.

“Ajo, siç po diskutonim më parë, ajo na mësoi se demokracitë duhet të qëndrojnë së bashku. Ishte e vërtetë në vitet tetëdhjetë. Ishte e vërtetë në fillim të viteve nëntëdhjetë. Ishte e vërtetë në fund të viteve nëntëdhjetë me atë që po ndodhte në ish-Jugosllavi. Dhe thjesht e di që jemi dakord për këtë, por më duhet ta them sepse është shumë e rëndësishme, veçanërisht me atë që po ndodh sot në Ukrainë”, shtoiOsmani.

Sipas presidentes në vitet nëntëdhjetë, nuk ishin njerëz që vrisnin njëri-tjetrin. Nuk ishin njerëz që luftonin me njëri-tjetrin.

“Kishte një agresor të qartë dhe kishte viktima të qarta. Kishte një regjim gjenocidal të udhëhequr nga qeveria e Millosheviqit në atë kohë, dhe kishte njerëz të pambrojtur ndaj të cilëve po kryhej gjenocid. Pra, ajo që bëri NATO ishte të ndalonte një gjenocid të vazhdueshëm.

 Ashtu si sot, ajo që po ndodh në Ukrainë, shtoi presidentja, ka një agresor të qartë dhe populli i Ukrainës po vuan të paimagjinueshmen. Sepse një tiran, një diktator, u tolerua dhe u paqësua për një kohë të gjatë. Dhe një nga mësimet që kemi nxjerrë nga Madeleine Albright, që na shërben sot, siç thashë, a është ai paqësim për këta lloj njerëzish?

“Nuk funksionon kurrë. Thjesht i inkurajon ata. I inkurajon ata të vazhdojnë të shtypin të tjerët. Pra, ne me të vërtetë duhet të qëndrojmë të fortë në këto parime dhe ne duhet të qëndrojmë si demokraci së bashku për t'u siguruar që agjenda jonë e përditshme për të ndihmuar Ukrainën sot të ketë një zë të fortë për ta fituar këtë luftë derisa të fitojë, por edhe rindërtimi më pas është diçka që ne bëjmë”.

“Thjesht shpresoja të isha në gjendje të flisja pak më shumë në pjesën e dytë të këtij diskutimi mbi rolin që ajo luajti në dhënien e një zëri grave, dhe nëpërmjet kësaj, duke e bërë këtë botë një vend më të mirë sepse nuk mund të jetë kurrë një vend më i mirë dhe demokracitë nuk mund të kenë kurrë sukses dhe të jenë të shëndetshme”, tha Osmani.

 

Presidentja shtoi se, as shoqëritë nuk munden përveç nëse burrat dhe gratë kanë të njëjtat mundësi dhe mund të kontribuojnë së bashku në shoqëritë dhe shtetet e tyre.

“Kështu ajo u sigurua t'i tregojë botës se një botë e udhëhequr nga gratë është një vend më i mirë, një botë e udhëhequr nga gratë është një vend më i mirë. Është përcaktuar dhe treguar edhe statistikisht, sa herë që përfshihen gratë, pavarësisht se a flasim për paqen apo dialogun apo politikëbërjen përgjithësisht në vendet e tyre, kjo rezulton në një situatë më të mirë”, tha ajo.

 Presidentja tha se Albright punoi ditë e natë për të luftuar për të drejtat e grave, për fuqizimin e grave dhe për barazinë gjinore. Dhe ajo punoi për t'u treguar të gjithëve se gratë munden, janë të afta të, kanë njohuri, aftësi dhe vizion për të udhëhequr sado e vështirë të jetë në kohë specifike dhe në historinë e vendeve të tyre. Dhe ajo u ngrit për të gjitha gratë dhe vajzat.

 “Ajo kurrë nuk e pranoi këtë nocion se ekziston një grua udhëheqëse dhe burrë udhëheqës për të. Ju ose jeni lider ose nuk jeni lider. Ju i keni ato aftësi drejtuese, siç tha zonja ish-kryeministre, ose nuk i keni, bazuar në pyetjet që ajo bëri më parë ose vlerat që ju përfaqësoni. Pra, është shumë e rëndësishme që këto parime të na udhëheqin sot, ndërkohë që të gjitha vlerat që janë në themelet e shoqërisë sonë  janë nën sulm në kontinentin tonë dhe më gjërë”, shtoi Osmani.

Për Osmanin mësimi prej saj, por edhe një mësim historie është se nuk duhet të harruar kurrë busullën morale. “Nuk duhet të harrojmë kurrë busullën morale. Ne nuk duhet të ngecim në atë kurth të asaj që ne tani e quajmë dyanshmëri. Nuk mund të ketë kurrë të dyanshmëri pa një qendër morale. Dhe kjo vjen nga një fjalim shumë i rëndësishëm që Presidenti Biden e pati në Senatin e SHBA-ve gjatë luftës në Bosnje e Hercegovinë”.

“Nuk mund t'i mbash të dy anët pa një qendër morale. Nëse jeni viktima apo agresori duhet të ketë rëndësi. Nëse je sulmuesi apo i sulmuari, duhet të ketë rëndësi nëse je ai që lufton për ekzistencën tënde dhe për lirinë tënde, apo ai që po sulmon ekzistencën e tjetrit. Duhet të ketë rëndësi, nuk mund të mbani të dy anët në këso lloj situatash.

 Nuk mund ta humbisni busullën morale, tha tutje presidentja. “Duhet të ketë rëndësi. Kështu që unë mendoj se këto duhet të jenë parimet udhëzuese, sepse gjithashtu e bën më të lehtë mbrojtjen e kauzave që po na bashkojnë, edhe kur është shumë e vështirë. Dhe në ditët e sotme është shumë e vështirë për të gjitha kombet anembanë Evropës për shkak të pasojave me të pasojave me të cilat po përballen dhe po i ndiejnë disa njerëzit tanë”, tha ajo.

 “Por, siç themi gjithmonë, në Kosovë, sepse e dinim dhe e ndjemë dhe kaluam nëpër të kundërtën e demokracisë, e dimë se çfarë është e kundërta e demokracisë. Është shkatërrim. Është vuajtje. Prandaj, nuk ka çmim aq të lartë që ne nuk duhet të jemi të gatshëm ta paguajmë për të mbrojtur demokracinë” tha Osmani.

 

Duke përfunduar këtë diskutim presidentja Osmani, thjesht tha se do të dëshironte të thotë se “duhet t'i jemi shumë mirënjohës zonjës Sekretare, por më e rëndësishmja, ne do të jemi gjithmonë mirënjohës dhe do ta kujtojmë atë që luftoi për atë që është gjëja më themelore e njerëzimit, dhe kjo është- luftoni për lirinë, për vlerën e lirisë. Prandaj, unë besoj se mënyra më e mirë për të nderuar trashëgiminë e saj është të qëndrosh në anën e atyre që po luftojnë për liritë e tyre sot, për të qëndruar me popullin e Ukrainës, tha presidentja Osmani.

 


MË SHUME NGA Lajme