Të akuzuarit për grusht-shtet në Mal të Zi shpallen të pafajshëm
Tamara Nikçeviq
Të gjithë të akuzuarit për tentativën për grusht-shtet, të organizuar në Moskë, në tetor 2016, janë shpallur të pafajshëm, sot, nga Këshilli i Gjykatës së Lartë, në Podgoricë.
Gjykata e Lartë në Podgoricë shpalli të pafajshëm këtë mëngjes liderin e Demokracisë së Re Serbe dhe kryetarin e Parlamentit të Malit të Zi, Andrija Mandiq, liderin e Partisë Popullore Demokratike, Milan Knezheviq dhe njëmbëdhjetë persona të tjerë të dyshuar për tentativë terrorizmi të drejtuar në Moskë, në ditën e zgjedhjeve parlamentare, 16 tetor 2016. Këtë aktgjykim e ka shqiptuar kolegji i gjyqtarit Zoran Radoviq.
Duke shpjeguar aktgjykimin, gjyqtari Radoviq tha se nuk janë vërtetuar akuzat e aktakuzës se dëshmitari bashkëpunëtor Sasha Singjeliq ka hyrë në Rusi dhe se është takuar me organizatorin e organizatës kriminale, anëtarin e GRU-së ruse, Eduard Shishmakov. Duke iu referuar letrës nga Federata Ruse, gjyqtari Radoviq thotë se është vërtetuar se Singjeliq nuk ka kaluar kontrollin e pasaportave dhe nuk ka kaluar kufirin rus. Gjykatësi pretendon se Mandiq dhe Knezheviq shkuan në Moskë me ftesë të partisë Rusia e Bashkuar e presidentit Vladimir Putin, por se "nuk kishte asgjë konspirative në lidhje me të".
Arma e gjetur në një shtëpi në afërsi të Podgoricës është marrë në anën e pasme nga policia dhe jo për përgatitjen e sulmit ndaj Kuvendit të Malit të Zi, shkruhet në shpjegimin e aktgjykimit të Gjykatës së Lartë.
Mandiq dhe Knezheviq nuk ishin të pranishëm në aktgjykimin e sotëm të shkallës së parë, ashtu si prokurorët e Prokurorisë Speciale.
Precedent ligjor
Në aktgjykimin e dhënë nga Këshilli i gjyqtares Suzana Mugosha, më 9 maj 2019, persona të njëjtë janë shpallur fajtorë dhe janë dënuar me gjithsej 70 vjet burg.
Tre vjet më parë, Gjykata e Apelit në Podgoricë e prishi vendimin e gjyqtarit Mugosha dhe urdhëroi që procedura të përsëritet. Është interesant, në të njëjtën kohë, se çështja “grusht shteti” nuk është kthyer në të njëjtin trup gjykues, d.m.th. të gjykojë Suzana Mugoshën, e cila ka shpallur aktgjykimin fajtor, por, si precedent, i është caktuar një tjetri.
Prokuroria “e Re” Speciale e Shtetit i qëndroi aktakuzës së mëparshme të prokurorëve Milivoj Katniq (Milivoj Katnić) dhe Sasha Çagjenoviq (Saša Čađenović), sipas së cilës të pandehurit akuzoheshin për përpjekje për të rrëzuar me dhunë qeverinë në vitin 2016, në prag të anëtarësimit të Malit të Zi në NATO. Po ashtu, të njëjtët persona dyshohen edhe për sulmin ndaj institucioneve shtetërore malazeze, si dhe për rrëmbimin e kryeministrit të atëhershëm të Malit të Zi, Milo Gjukanoviq.
Në fjalën përfundimtare, Prokuroria kërkoi të njëjtat dënime me burg për të gjithë të akuzuarit: për Mandiq dhe Knezheviq nga pesë vjet burgim dhe për shtetasit rusë: Eduard Shišmakov dhe Vladimir Popov, përkatësisht 15 dhe 12 vjet.
Mbrojtja kërkoi të shpallen të pafajshëm.
Dëshmi e pabazuar e Vuçiqit
Në bazë të informacioneve të marra nga shërbimet serbe të sigurisë, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, në vitin 2016 konfirmoi se “shërbimet serbe kanë siguruar prova materiale të pakundërshtueshme se po përgatiteshin aktivitete të ndryshme për territorin e Malit të Zi në territorin e Republikës së Serbisë”, duke theksuar se në këto veprime janë përfshirë persona, për çka ai mund të pretendojë se “në të gjithë rastin ka element të huaj”. Po ashtu, presidenti i Serbisë më pas tha se “persona të caktuar, të cilët për çdo sekondë ndiqnin rrugën e kryeministrit të Malit të Zi Milo Gjukanoviq, informonin persona të tjerë, të cilët duhej të vepronin sipas atyre udhëzimeve”.
Ky informacion është konfirmuar publikisht disa herë nga disa zyrtarë perëndimorë, përfshirë ish-kryeministrin e Britanisë së Madhe, Boris Johnson, si dhe ish-sekretarin amerikan të shtetit, Mike Pompeo.
Guxim dhe Liri
Kryetari i Kuvendit të Malit të Zi, duka çetnik Andrija Mandiq, pas shpalljes së pafajësisë, ka bërë të ditur në rrjetin X një fotografi me liderin e PD-së, Milan Knezheviq, në të cilën shkruhej – “guxim dhe liri”.
“Sot morëm fund për sa i përket arsyetimit logjik. Më në fund, askush nuk beson në historitë e dëshmitarit të rremë të bashkëpunëtorëve, as në konstruktet analfabete të Paja Velimiroviqit. Jemi të kënaqur”, tha avokati mbrojtës Miroje Jovanoviq, pas shpalljes së aktgjykimit. Jovanoviq thotë se pret që Prokuroria të apelojë aktgjykimin dhe shton se Perëndimi është i "interesuar në çdo kuptim" për këtë proces.
Një avokat tjetër mbrojtës, Drazhen Medojeviq (Dražen Medojević), pohon se epilogu i vetëm i procedurës gjyqësore mund të ishte lirimi për klientët e tij.
“Ishte një ndërtim i ngathët dhe budalla i ish Prokurorisë Speciale të Shtetit (SDT), në krye me Milivoj Katniq”, tha Medojeviq.
Mali i Zi është i okupuar
Kryetari i PEN Qendrës malazeze, Adnan Çirgiq (Adnan Čirgić) ka komentuar vendimin e Gjykatës së Lartë për ‘Antena M’ nga Podgorica.
“Sot, Mali i Zi është një vend i pushtuar në të cilin institucionet – çdo njësi – shërbejnë si mbulesë për zbatimin e politikës së Serbisë së Madhe, qëllimi i së cilës është mbytja e Malit të Zi në Serbinë homogjene. Njeriu që ekspozoi atë rrjet kriminal në vitin 2016 (Milivoje Katnić) është një i burgosur politik i kësaj qeverie pushtuese, e cila - ndryshe nga ajo e vitit 1918 - ia hodhi Malin e Zi nën këmbë pa shkrepur asnjë plumb”.
Ish-kryeprokurori special Milivoje Katniq, i cili “ekspozoi atë rrjet kriminal të vitit 2016”, me urdhër të Prokurorisë Speciale të Malit të Zi, u arrestua më 14 prill “për shkak të dyshimit se ka kryer veprat kriminale të krijimit të organizatës kriminale dhe keqpërdorimi i pozitës zyrtare". Katniq është ende në paraburgim dhe kundër tij ende nuk janë ngritur akuza.
Zëvendësi i Katniqit, ish-prokurori special Sasha Çagjenoviq, i cili ishte nëntëmbëdhjetë muaj në paraburgim, mbrëmë është liruar papritur, me shqiptimin e masës së vëzhgimit që i ndalon daljen nga banesa. Çagjenoviq, të cilin Prokuroria e dyshon se është pjesë e klanit kriminal të Kavajës, së bashku me ish të ndaluarin e GST Milivoj Katniq, kanë ndjekur penalisht 98 anëtarë të klanit kriminal të lartpërmendur.
Arrestimi dhe ndalimi i Katniqit dhe Çagjenoviqit shoqërohet me polemika të shumta, si dhe me vlerësime se ata janë "viktima të persekutimit politik" dhe "hakmarrjes së autoriteteve proserbe dhe proruse" në Mal të Zi.
Të dy të dyshuarit për tentativën për grusht shtet të drejtuar nga Moska – Andrija Mandiq dhe Milan Knezheviq, janë sot pjesë e strukturës qeverisëse në Mal të Zi. I pari është kryetari i Parlamentit të Malit të Zi dhe i dyti është kreu i partisë në pushtet që i jep shumicën qeverisë së kryeministrit Milojko Spajiq.
Tamara Nikçeviq është bashkëpunëtore e RTK-së për rajonin.























