Doli nga shtypi revista “Akademia”
Numri i pestë i revistës për kulturë, gjuhë dhe media, “Akademia”, i më të madhes revistë kulturore në Kosovë, ka dalë nga shtypi këtë të mërkurë dhe nga dita e nesërme mund ta gjeni në redaksinë e gazetës “Epoka e re” dhe në librarinë “Artini” në Prishtinë.
Në këtë numër të revistës hapësirë më e madhe i është lënë poezisë. Janë botuar në këtë numër dhjetëra poezi nga autorë suedezë, francezë, anglezë, gjermanë, italianë, sllavë, turq, shqiptarë etj. Por, përpos poezi, janë botuar edhe intervista, ese, letra, recensione, drama, analiza sociale, mediatike, kulturore.
Revista prej 565 faqesh nis me një paraparathënie shkruar nga botuesi, i cili tregon për iniciativën dhe për nevojën e botimit të kësaj reviste dhe vazhdon me një parathënie shkruar nga redaksia e revistës, në të cilën prezantohen synimet e deritashme dhe ato të ardhshme të anëtarëve të redaksisë.
Në këtë numër të revistës janë përfshirë dy intervista, një e realizuar me Haruki Murakamin nga shkrimtarja Deborah Treisman dhe një tjetër e realizuar me Milan Kunderën nga gazetarja Olga Carlisle, në të cilat këta dy shkrimtarë, ndër më të mëdhenjtë e letërsisë së përbotshme, flasin për veprat e veta, për procesin e shkrimit të tyre, për dëshirat dhe pëlqimet, për të metat dhe për veçoritë e disa prej veprave, njerëzve dhe kafshëve që pëlqejnë.
Po në këtë numër të revistës, me rastin e 65-vjetorit të lindjes, është realizuar edhe një intervistë me shkrimtarin Adem Gashi nga Berat Armagedoni, në të cilën Gashi rrëfen për jetën e vet, për veprat e veta dhe të shkrimtarëve të tjerë nga Kosova, për punët dhe për punërat e disa institucioneve e të disa “studiuesve” që krekosen me thirrjet shkencore e me librat e vet shkencorë, të cilëve Gashi ua përmend të metat një nga një.
Së këndejmi, në këtë numër të revistës është botuar edhe një letër e Tiziano Terzanit dërguar Oriana Fallacit, një letër e John Lennonit dërguar Yoko Onos, një letër e Frida Kahlos dërguar Diego Riverës, një letër e John Keatsit dërguar Fanny Brawnes, një letër e Rainer Maria Rilkes dërguar një poeti të ri i cili i kërkon ndihmë për t’u bërë poet, një letër e Albert Camus për mësuesin e vet.
Në rubrikën eseistikë është botuar një ese e gjatë e stilistes Susan Sontag “Mbi stilin”, një ese e publicistit Agron Shala për dashurinë dhe dashamirësinë e popullit shqiptar dhe popujve të tjerë për Amerikën.
Në rubrikën kritikë/recensione janë botuar disa këndvështrime për vepra letrare nga Resmije Kryeziu, Albin Mehmeti, Hajdin Morina, Irena Gjoni, Majlinda Zorba.
Në rubrikën e prozës, për herë të parë në gjuhën shqipe, është përkthyer dhe botuar kapitulli i dytë (të parin e gjeni në numrin pararendës të revistës) i romanit të shkrimtarit francez Gustave Flobert, “Buvar dhe Pekyshe”, një tregim i Charles Bukowskit, një tregim i shkrimtarit turk Aziz Nesin, një mbresë nga Michael Schmidt-Salomon dhe Lea Salomon, një tregim i ripunuar nga Gazmend Bërlajolli, një nga Shpëtim Selmani dhe një
nga Bujar Meholli.
Në rubrikën e poezisë janë botuar poezi nga: Leonard Cohen, Neeli Cherkovski, Michael Mcclure, Gregory Corso, Charles Bukowski, Erich Fried, Pol Elyar, Charles Baudelaire, Stefan Simić, Danilo Kiš, Anna Bagriana, Ivan Gundulić, Jevrem Brković, Miroslav Krleža, Phil Bosmans, Roman Skiba, Šuri Grigorjevu, Tadeusz Rózewicz, Jacques Prevert, Bertolt Brecht, Orhan Veli Kanik, Andrew Singer, Enzo Santese, Marina Torossi Tevini, Erik Axel Karlfeldt, Harriet Löwenhjelm, Nils Ferlin, Karin Boye, Harry Martinson, Artur Lundkvist, Solveig von Schoultz, Ebba Lindqvist, Maria Wine, Elsa Grave, Sonja Åkesson, Tomas Tranströmer, Bodil Malmsten, Göran Tunström, Eva Ström, Bruno K. Öijer, Göran Sönnevi, Iliaz Bobaj, Linditë Ramushi Dushku.
Në rubrikën e dramës është botuar, për herë të parë, një dramë e dramaturgut Haqif Mulliqi.
Në rubrikën e gjuhës është botuar një studim gjuhësor i studiuesit të gjuhës Qemal Murati dhe një i profesor Ragip Gjoshit.
Në rubrikën e medias është botuar një studim i teoricienit dhe studiuesit kroat të mediave, profesor Stjepan Malović, dhe një studim nga Shpresë Mulliqi për rëndësinë e fotogazetarisë në kohën e luftës në Kosovë.
Në rubrikën reportazhe janë përkthyer dhe botuar për herë të parë në gjuhën shqipe pesë reportazhe të Ernest Hemingwayt dhe një reportazh i publicistit Agron Shala për një nga fshatrat e bukur të Korçës.
Në fushën shoqëria është botuar teksti i profesor Sabri Kiçmarit për filozofinë dhe etikën politike të Ukshin Hotit. Ndërkaq, në rubrikën e fundit, trashëgimia, studiuesi i trashëgimisë kulturore, Klodian Gjoni, ka shkruar për qytetin antik të Antigonesë.
Për këtë numër të revistës kanë përkthyer: Salajdin Salihu, Fadil Bajraj, Rexhep Maloku,
Gazmend Bërlajolli, Shpresë Mulliqi, Verjon Fasho, Leonora Buçinca, Rrona Jaka, Roland Çipa, Ismet Daci, Ibrahim Kelmendi, Qerim Raqi, Fahredin Shehu, Fatijona Bajraj)
Më poshtë përmbajtja e revistës me tituj të shkrimeve dhe autorë të tyre.
Flet Haruki Murakami
BOTA E PËRTEJME E HARUKI MURAKAMIT.. 17
Flet Milan Kundera
Flet Adem Gashi
NUK I GJEJ ILAÇ PANDERSHMËRISË SË PUSHTETARËVE. 45
TIZIANO TERZANI
LETËR PËR ORIANA FALLACIN.. 65
JOHN LENNON
LETËR DASHURIE PËR YOKO ONO.. 75
FRIDA KAHLOS
LETËR DASHURIE PËR DIEGO RIVERËN.. 79
JOHN KEATS
LETËR DASHURIE PËR FANNY BRAWNE. 81
RAINER MARIA RILKE
ALBERT CAMUS
ZOTI E BEKOFTË “AMERIKËN”!: 111
KRITIKË/RECENSIONE
DHEMBJA INDIVIDUALE, E PËRBOTSHME. 121
FAKTI DHE FIKSIONI NË LETËRSI 127
“BRITMAT E SHPIRTIT” KA PASURUAR GALERINË E PERSONAZHEVE FEMRA NË LETËRSINË SHQIPTARE 135
POEZI E MENDIMEVE DHE EMOCIONEVE NË DIMENSIONIN KOHOR.. 151
PO SHKOJMË DREJT HUMNERËS. 197
MICHAEL SCHMIDT-SALOMON DHE LEA SALOMON
(LAJBNICI NUK ISHTE BISKOTË GJALPI) 201
PARISI I PARË NGA AUTOBUSI 250
TË DËSHMUAR DHE TË MALLKUAR.. 251
TASH NDIEJ ERËN E GJYSHES SIME TEKSA AJO MË. 256
DUKE LEXUAR PATERSONIN ME ZË TË LARTË. 258
SHUMË PREJ TYRE KANË RËNË. 260
ÇFARË HALLI KENI, ZOTËRINJ?. 265
ATYRE QË MA BAJNË GAJLEN.. 266
RRETH KONFERENCËS SË PEN-it 269
LAKURIQËSIA E SË VËRTETËS. 280
SYTË E SAJ JANË RRATHË DRITE. 280
AJO NUK DI TË NGREJË KURTHE. 282
SYTË TANË I ÇOJNË DRITË NJËRI-TJERIT.. 282
SHKËLQIM DHE TMERR - BEKIM FEHMIU.. 296
PYETJET E NJË PUNËTORI ANALFABET.. 312
EJA NË NJË KOHË TË TILLË QË MOS TË JETË E MUNDUR TË HEQ DORË. 313
NE DO TË JEMI TË DUKSHËM.. 316
TREGIME TË KEQKUPTIMIT TË ZAKONSHËM.. 321
PARA VARRIT TË ADEM JASHARIT.. 323
AI QË JETONTE NË MES TË PASURISË. 323
NJERIU VDES KUR S’DASHURON.. 324
KJO VJESHTË E ARTË ERDHI PËR TY.. 325
MOHIMI I ATË GJERGJ FISHTËS. 326
S’DU ME TË TREGU PËR ANDRRAT.. 327
MË MERR, MË SHTRËNGO, NGADALË MË LEDHATO.. 378
ANKTHI, ANKTHI ËSHTË TRASHËGIMTARI IM.. 380
KUSH KALOI PRANË DRITARES SË FËMIJËRISË SIME. 380
PO, SIGURISHT QË DHEMB KUR GONXHJA BULËZON.. 384
GJITHÇKA, GJITHÇKA QË KISHA.. 384
GRUSHTI I DOMOSDOSHMËRISË. 389
TË JESH SKLLAVE E BURRIT TË BARDHË. 397
NE E PUNOJMË TOKËN SË BASHKU.. 404
TI KURRË S’DO TA KUPTOSH.. 408
ÇFARË NDIKON NË STRUKTURËN E DASHURISË?. 410
UDHËTIM NËPËR FJALORIN E KOSOVËS. 417
PËRDORIMI I FJALËVE TË HUAJA DHE DISA HUAZIME TË SOTME NË GJUHËN SHQIPE 455
ÇFARË (NUK) MUNDET GAZETARI?. 468
FOTOGAZETARIA E LUFTËS NË REVISTËN KOMBI 479
TË FAMSHËM NË PAQE, DEMBELË NË LUFTË. 499
FRANCËS I DUHEN NDËRTUES, E JO LUFTËTARË. 502
KRYEMINISTRI MË I FUQISHËM NË PARLEY ËSHTË STAMBOULISKI I BULLGARISË 504
PARTIA FASHISTE TASHMË ËSHTË DHJETËMILIONËSHE. 506
RUSËT E KANË VËRSHUAR KREJT PARISIN.. 507
FSHATI KU “FLENË PERËNDITË”... 509
FILOZOFIA DHE ETIKA POLITIKE E UKSHIN HOTIT.. 517
QYTETIT ANTIK I ANTIGONESË SI TIPOLOGJI E QYTETEVE ME AKROPOL 543
























