COVID 19 – dëshmi e pafuqisë së njeriut (pjesa e katërt)
Sharr Travel

COVID 19 – dëshmi e pafuqisë së njeriut (pjesa e katërt)

Shkruan: Ballsor Hoxha

Nëse sot, në kohën e pandemisë i vëzhgojmë ritualet e religjionit, a nuk e kemi të qartë se ai nuk i frikësohet pandemisë!

Nëse i vëzhgojmë ritualet e religjionit si na duken sot? Falja, agjërimi, sidomos agjërimi, lutjet, dhe posaçërisht paqja e tij, apo brenda tij. Megjithëse ishin shenjë e dorëzimit të vullnetit të njeriut në besim, tashmë janë shenjë e fuqisë së të njëjtit në kohë tragjedie globale. 

A e ka tashmë religjioni gjenetikën e vetë? Në të vërtetë a e ruan religjioni gjenetikën (shpirtërore) të njeriut?

Po ta vëzhgosh religjionin dhe ritualet e tij përbrenda kësaj kohe të pandemisë, është shumë e qartë struktura: dorëzimi një omnipotence, pezullimi i tërë reales në pas-jetë, dhe jeta prapa tyre, pajtim dhe të pajtuar, me pamundësinë e të qënit me vdekjen, apo mundësinë e të qënit me vdekjen!

Kjo strukturë, qoftë spekulim, në të vërtetë, në thelb dhe në tërësinë e saj mëson njeriun, me vdekjen. Ta pranojë atë si të paikshme. Të pajtohet me të. 

Çka po ndodhë me religjionin në kohë të pandemisë? A është shumë më i besueshëm dhe shumë më i vërtetë, e më i prekshëm, në tërë këtë? 

Por kjo prekshmëri, ky intensitet i prekshmërisë së religjionit ka filluar kohë më herët, dhe sidomos me thyerjen, apo konfuzionin e vetëdijes njerëzore. Prej -kalimit të simulimit (filmit etj) në realitet tonin, e aq më shumë prej -kalimit të filmit në metodë lufte siç është rrënimi i Twin Towers në New York të SHBA-së. 

Dhe, është krejtësisht evidente, dhe shumë e gjallë rrjedha e vetë tij: sa më i prekshëm që po bëhet, aq më i qëmtuar po bëhet. Aq më shumë frymë, aq më shumë filozofi dhe aq më shumë shpjegime të tij. 

Në Koncepti i ankthit, Kierkegaard thotë se njerëzimi kishte themeluar dhe tejkaluar një ankth për tërë njerëzimin dhe përgjithmonë, ankthin primar të Adamit e të Evës. Megjithatë njeriu, në çdo gjeneratë të tij, njerëzimi pra, thotë ai, përballet me po të njëjtin ankth dhe po për herë të parë. Duke qenë se çdo gjeneratë jeton jetën e saj për herë të parë dhe të vetme. Gjë që do të thotë se ose zbutet, kalohet dhe edhe tejkalohet ankthi njerëzor përmes një skeme të vetme, si në religjion, ose çdo gjeneratë ri-kuptimëson ankthin  e saj dhe e kalon të njëjtin në të njëjtin kuptimësim. 

Nga këtu le të pyetemi, çka është ankthi?

A ka ndryshuar ankthi i njeriut ndonjëherë në tërë qëniesimin e tij? Dhe në këtë, a ka ndonjë themel më të qëndrueshëm në tërë qëniesimin e tij se vetë ankthi?

Po t’i kthehemi qëniesimit tonë, para pandemisë, me gjithë nostalgjinë e thellë të kësaj, dhe me gjithë dhembjen e këtij -kalimi të njeriut, pavarësisht distancës kohore, tërë lumturia jonë, si antidot imagjinar ndaj ankthit, ka qenë në strukturë dhe raport direkt me zgjatjen, me thellimin dhe me pambarueshmërinë tonë, po ashtu, imagjinare, të të – tashmes -.

E kishim ndërtuar një të tashme të pambarim, dhe këtë në raport me ankthin tonë ndaj vdekjes. E kishim bërë të përhershme të tashmen, duke e bërë prezenten dhe prezencën tonë një gjigante të ‘pavdekshme’. E kishim bërë ‘pavdekësinë’ tonë qëniesim, posaçërisht përmes teknologjisë. 
Në një fjalë kishim harruar vdekjen!

Por kjo ‘pavdekësi’ e jona, dhe kjo e tashme e përhershme ishte në raport direkt me thyerjet rrënjësore të vetëdijes sonë. Sa më shumë që e neutralizonim ankthin ndaj vdekjes, aq më e prekshme bëhej ajo, sa më shumë që e zhduknim kujtesën e vdekjes aq më pranë nesh ishte ajo: në Twin Towers; në stadiume e koncerte në Paris, etj.

Dhe në këtë, religjioni ishte edhe më i prekshëm, edhe më i gjallë dhe më i vërtetë, me pranim dhe me mësimin e tij për vdekjen. Me pajtimin e tij me vdekjen. Me strukturën e tij: omnipotenca e paprekshme, pas-jeta dhe jeta pas tyre, si marrëdhënie me vdekjen. Aq sa kjo kaloi në metodë lufte, si vetëvrasje për të luftuar armikun.

Religjioni në izolimin e tij në një strukturë të përhershme ka krijuar edhe gjenetikën (shpirtërore) e vetë mbi njeriun, përgjatë kohës. 

Në të vërtetë struktura e tij: omnipotencë, premtimi për pas-jetë, dhe jeta që shkon prapa tyre si mësim me vdekjen, pavarësisht aporisë, është fuqia e besimit. Besimit ndaj pafuqisë së njeriut. Besimit ndaj pafuqisë së pushtetit të njeriut. Besimit ndaj pafuqisë së arsyes dhe kuptimit të njeriut.

Andaj religjioni e pranon këtë pafuqi duke ia dhënë pushtetin një omnipotence të besuar dhe duke e bërë këtë të jetueshme dhe të prekshme në besim, në ritualet e tij dhe në qëniesimin e tij.  
Gjenetika shpirtërore e njeriut është strukturë e përhershme e ankthit me Kujdesin e njeriut (Heidegger). Informata e vetme e tij që e ruan shpirtërorja është ankthi i pashkatërrueshëm, ndaj pafuqisë së njeriut ndaj vdekjes. Ndaj vetë qëniesimit të tij. Ndaj vetë kuptimit dhe vetëdijes së tij. Kjo gjenetikë është ekzakte në le ta marrim shembull: lutjen religjioze!

Lutja, pavarësisht besimit dhe vullnetit të individit, është e pafuqishme ndaj Covid 19. Është e pafuqishme ndaj vetë vdekjes. Ndaj vetë absurdit të të pasurit një jetë e pastaj të zhbërjes së saj. Por, shikuar prej përbrenda pandemisë, kjo në të vërtetë është vetë lumturia. Pavetëdijësi ndaj dhembjes, apo përfundimit të saj. Apo edhe si transferim i përgjegjësisë së dhembjes në një vdekje të besuar!

Lutja në të vërtetë është dorëzimi i qëniesimit bashkë me paradoksin e të vdekurit. 
Lutja është pranim. 

Për fund, ndoshta religjioni duke ruajtur gjenetikën e ankthit, në të vërtetë ruan edhe degjenerimin e njeriut. Apo, ndoshta, duke u përpjekur të ruaj njeriun, nuk e pranon të ndryshmen, apo atë që në filozofinë bashkëkohore njihet si suplementi, e që është lindja e të resë/të ndryshmes. Gjë që na bën të vëzhgojmë sikur religjioni është një gjenetikë, një gjen njerëzor i cili qarkon në qëniesimin tonë si dhembje e përjetuar.

Që do të thotë se është kohë shumë e pëlleshme për frymë, e shpirtërore dhe ringjallje të saj. Nëse religjionet kanë rimarrë fuqinë dhe prekshmërinë e tyre, ato në ritualet e tyre, të përhershme, bartin informatën e këtij qëniesimi, të njerëzimit.