11 Shtatori, 25 vjet nga sulmet që ndryshuan botën
Sh.Ç/RTKlive
Një çerek shekulli pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001, ajo ditë vazhdon të mbetet një nga ngjarjet më të rënda dhe më përcaktuese të shekullit XXI.
Mëngjesin e 11 shtatorit, 19 terroristë të lidhur me rrjetin al-Kaida rrëmbyen katër avionë pasagjerësh. Dy prej tyre u përplasën me kullat binjake të Qendrës Botërore të Tregtisë në Nju Jork, një tjetër goditi Pentagonin në Uashington, ndërsa avioni i katërt u rrëzua në Pensilvani pasi pasagjerët dhe ekuipazhi tentuan të ndalonin rrëmbyesit.
Në katër avionët humbën jetën 246 persona, ndërsa numri i përgjithshëm i viktimave të sulmeve ishte rreth 3 mijë. Mes tyre ishin punonjës të Qendrës Botërore të Tregtisë, kalimtarë, pasagjerë, zjarrfikës, policë dhe pjesëtarë të ekipeve të emergjencës që u përpoqën të shpëtonin njerëzit e bllokuar.
Pamjet e kullave binjake të përfshira nga zjarri dhe më pas të shembura u transmetuan në mbarë botën, duke shënuar një moment tronditës që ndryshoi perceptimin ndërkombëtar për kërcënimin terrorist.
Lufta kundër terrorizmit
Pas sulmeve, Shtetet e Bashkuara nisën një fushatë të gjerë kundër al-Kaidës. Në tetor 2001, SHBA-ja dhe aleatët e saj ndërhynë ushtarakisht në Afganistan, ku regjimi taleban kishte strehuar udhëheqësin e al-Kaidës, Osama bin Laden.
11 Shtatori solli ndryshime të mëdha edhe në mënyrën se si bota trajtonte sigurinë. Kontrollet në aeroporte dhe kufij u forcuan, ndërsa shtetet miratuan masa dhe ligje të reja kundër terrorizmit dhe zgjeruan kompetencat e institucioneve të sigurisë.
Por pasojat e asaj dite nuk u kufizuan vetëm te siguria. Luftërat që pasuan, ndërhyrjet amerikane në Afganistan dhe Lindjen e Mesme, si dhe ndryshimet në politikën ndërkombëtare, vazhdojnë të ndikojnë në zhvillimet globale edhe 25 vjet më vonë.
Një ditë që nuk harrohet
Sot, në përvjetorin e 25-të, viktimat përkujtohen në Nju Jork, në Pentagon dhe në Shanksville të Pensilvanisë. Në ceremonitë përkujtimore lexohen emrat e mijëra njerëzve që humbën jetën atë ditë.
Njëzet e pesë vjet më pas, 11 Shtatori mbetet jo vetëm një kujtim i dhimbshëm për familjet e viktimave, por edhe një pikë kthese në historinë moderne, që ndryshoi sigurinë, politikën ndërkombëtare dhe mënyrën se si bota e sheh kërcënimin e terrorizmit.























