Kriza e fundit e Bosnjës, skenar rus, por jo luftë
Asambleja Kombëtare e Republikës Serbe (RS, entiteti serb i Bosnje-Hercegovinës) ka tërhequr pëlqimin e saj për ligjet e nivelit shtetëror të BeH që rregullojnë mbrojtjen dhe sigurinë, tatimet indirekte dhe gjyqësorin.
Asambleja tha se qeveria e RS duhet të propozojë ligje për të rregulluar këto çështje në nivel njësie brenda gjashtë muajve, thekson Euroactiv.
Ky veprim e zhyti vendin ndoshta në krizën më të rëndë që kur marrëveshja e paqes e Dejtonit i dha fund luftës midis boshnjakëve, kroatëve dhe serbëve në 1995.
Propozimi, i cili nuk ka efekt të drejtpërdrejtë juridik, u miratua me 49 vota pro nga gjithsej 83 deputetë. Partitë më të mëdha opozitare nuk morën pjesë në votim, por gjithsesi shumë mund të votonin kundër.
Nuk ka dyshim se Milorad Dodik – përfaqësuesi serb në presidencën trepalëshe të BeH dhe kampioni më i zëshëm i shkëputjes së RS – nuk do të formojë një ushtri serbe të aftë për të nisur luftën për shkak të mungesës së parave. Lufta do të dëmtonte interesat e tij të biznesit dhe klientët e tij nuk duan konflikt.
Kërcënimi real dhe aktual që përfaqëson është përpjekja e RS për të marrë përsipër burimet e financimit. FMN ishte veçanërisht e shqetësuar rreth tërheqjes së mundshme të njësisë së RS nga Autoriteti i Taksave Indirekte i BiH.
Duhet të theksohet gjithashtu se opozita e RS ndan vizionin e Dodik. Mirko Sharoviç, lider i Partisë Demokratike Serbe (e themeluar nga krimineli i luftës Radovan Karaxhiq), tha se ishte legjitime të kërkoheshin pushtete, por jo e arsyeshme të rrezikohej një konflikt me NATO-n.
Prandaj, lufta e brendshme politike e RS ka të bëjë me pushtetin dhe jo me parimet, dhe Dodik është ai që menaxhon dinamikën.
Presidenti serb Aleksandar Vuçiq, si një nga klientët, mund të përdorë problemin e tij të protestave masive në Serbi kundër minierave të litiumit si një justifikim për të qëndruar larg dhe për të mos ndërhyrë në çështjet e brendshme të RS.
Si mbrojtësi tjetër, Rusia është padyshim pas Dodikut, madje duke administruar lëvizjet e tij. Në një kohë kur negociatat për Ukrainën po hyjnë në fazën vendimtare, Vladimir Putin mund të përdorë BeH-në si një mjet pazaresh dhe t’i tregojë Perëndimit se mund të destabilizojë Ballkanin Perëndimor kur të dojë, pa përdorur gaz.
Strategjia e Putinit është që shtetet jo anëtare të BE-së në rajon të qëndrojnë jashtë bllokut. Serbia është e kufizuar nga energjia, Mali i Zi nga kisha ortodokse dhe Dodik, ose kushdo që e pason atë, po e shtrëngon BeH.
Për Maqedoninë e Veriut, ne mund të imagjinojmë se Moska do të përdorte lidhjet e saj ende të forta me Sofjen për të inkurajuar politikën bullgare për të bllokuar bisedimet e pranimit të Shkupit në BE (nëse do të kishin nevojë edhe për inkurajim). Kjo do të funksiononte gjithashtu për anëtarët e BE-së që nuk duan të fillojnë negociatat e reja të asociimit.
Në rastin e BeH dhe disa vendeve në rajon, mund të thuhet se me qëllim shmangien e konflikteve të reja ndëretnike, stabilokracia ishte një tipar i politikës së SHBA-së dhe BE-së në rajon, por ishte e gabuar. Krijoi autokraci dhe hapi derën ndaj ndikimeve të jashtme.























