Moska ka frikë nga politika Biden për Ballkanin

Moska ka frikë nga politika Biden për Ballkanin

Shkruan: Janusz Bugajski

Zgjedhja e Joe Biden po gjeneron ankth në Moskë se ambiciet globale të Rusisë do të sfidohen më drejtpërdrejt. Ndërsa Presidenti Trump u përqëndrua në tërheqjen e forcave amerikane nga Evropa dhe shmangien e ngatërrimeve në çdo konflikt të ri, Kremlini ka frikë se Presidenti Biden do të angazhohet përsëri në rajone të diskutueshme në ndjekje të integrimit perëndimor. Turi i fundit në Ballkan nga Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov demonstroi shqetësimin e Moskës. Deklaratat e Lavrov për rëndësinë e Ballkanit parashikuan aspiratat e vetë Rusisë për në Uashington. Ai pretendoi se disa vende perëndimore "do të dëshironin ta kthenin këtë pjesë të Evropës në një arenë të konfrontimit gjeopolitik dhe të krijonin linja të reja ndarëse". Kjo është pikërisht ajo që Kremlini po përpiqet të arrijë për të parandaluar që vendet e mbetura të Ballkanit Perëndimor të zgjidhin mosmarrëveshjet e tyre dhe të kualifikohen për anëtarësimin në NATO dhe BE. Lavrov shënjestroi dy shtete që i mundësojnë Moskës të ndjekë strategjinë e saj rajonale "ndaje dhe pushto" - Bosnjë-Hercegovina dhe Serbia. Në vizitën e tij të diskutueshme në Bosnjë-Hercegovinë në 15 dhjetor, Lavrov kundërshtoi hapur zgjerimin e NATO-s duke theksuar neutralitetin ushtarak të njësisë serbe brenda Bosnjës (Republika Srpska, RS). Në realitet, vendime të tilla mund të merren vetëm nga qeveria qendrore në Sarajevë.

Anëtarët boshnjakë dhe kroatë të presidencës së vendit me sa duket refuzuan të takoheshin me Lavrov dhe e quajtën vizitën e tij mosrespektim ndaj vendit të tyre. Ata e kritikuan atë për takimin e parë me Milorad Dodik, anëtarin serb të presidencës në RS dhe për ndërhyrjen në politikën e brendshme të Bosnjës. Lavrov pretendoi se të dy presidentët po vepronin sipas udhëzimeve nga fuqitë e jashtme, duke nënkuptuar qartë Sh.B.A. Lavrov pohoi se Marrëveshja e Dejtonit që i dha fund luftës në nëntor 1995 nuk duhet të ndryshohet pavarësisht nga "thirrjet nga jashtë". Në realitet, zyrtarët amerikanë dhe të BE-së po eksplorojnë formula kushtetuese që mund t'i japin fund paralizës së vendit. Ata e pranojnë që Dejtoni tani po mbyt zhvillimin e vendit dhe perspektivat e tij për integrimin në BE. Sulmi i Lavrov ishte padyshim në përgjigje të deklaratës së Biden se përpjekjet për të ndërtuar një shtet funksional multi-etnik boshnjak mbeten të paplota, ndërsa angazhoi administratën e SHBA për të ndihmuar në këtë përpjekje. Moska vazhdon të kundërshtojë përparimin e Bosnjës në BE dhe Lavrov ofroi stimuj të ndryshëm ekonomikë për njësinë serbe. Këto përfshijnë projekte të përbashkëta me kompani ruse në infrastrukturën e gazit që do ta bënin njësinë më të varur nga Moska. Lavrov bëri thirrje gjithashtu për mbylljen e Zyrës së Përfaqësuesit të Lartë (OHR), e cila mbikëqyr zbatimin civil të Dejtonit, një veprim që do të inkurajonte më tej udhëheqësit e RS për të sfiduar qeverinë qendrore dhe kërcënuar shkëputjen.

Vizita e mëvonshme e Lavrov në Beograd dërgoi një sinjal të fortë të mbështetjes ruse për Presidentin serb Aleksandar Vuçiq. Moska është në ankth që Biden do të shtrëngojë Vuçiqin të njohë Kosovën si një shtet të pavarur, të pranojë një Bosnje-Hercegovinë më të integruar dhe të ndërpresë ndërhyrjen politike të Serbisë në punët e brendshme të Malit të Zi. Lavrov gjithashtu vuri në dukje projektet që intensifikojnë ndërhyrjet e Rusisë në ekonominë e Serbisë, përfshirë tubacionin e gazit Rryma Turke, hekurudha me shpejtësi të lartë Beograd-Novi Sad dhe hidrocentrali Djerdap 1. Në vizitën e tyre në Katedralen e Shën Sava, në të cilën u lexua një letër nga Putini, Lavrov dhe Vuçiç theksuan gjithashtu lidhjet e ngushta midis kishave Ortodokse Ruse dhe Serbe, të dyja këto promovojnë revizionizmin territorial Rus dhe Serb. Moska padyshim do të kërkojë afrimin me administratën e Biden, ashtu siç bën me çdo president të ardhshëm të SHBA. Qëllimi do të jetë të bindim Uashingtonin të shpërfillë fitimet e njëanshme të Kremlinit në ofensivat e saj të huaja gjatë katër viteve të mëparshme dhe të mashtrojë Uashingtonin se një kompromis i ri i madh me Rusinë do të shmangë konfliktet e ardhshme. Zbulimet në lidhje me sulmin masiv kibernetik nga shërbimet e inteligjencës ruse në agjencitë dhe bizneset amerikane do të mohohen njëkohësisht nga zyrtarët e Kremlinit dhe do të shfrytëzohen për të pretenduar se marrëdhëniet dypalëshe kanë nevojë urgjente për t'u riparuar. Biden duhet t'i rezistojë dorëzimit të më shumë terrenit në Moskë. Ai tashmë ka pohuar se mbrojtja kibernetike është e pamjaftueshme dhe SHBA duhet të "prishë dhe të parandalojë kundërshtarët tanë" nga përfshirja në sulme kibernetike në të ardhmen. Përveç dërgimit të një mesazhi të qartë në lidhje me hapësirën kibernetike, administrata e re mund të afirmojë interesat amerikane dhe aleate duke zmbrapsur ndikimin e dëmshëm rus në gadishullin Ballkanik.