Samiti evropian në Danimarkë pas sulmeve me dronë nga Rusia
BKT
Rajoni dhe Bota

Samiti evropian në Danimarkë pas sulmeve me dronë nga Rusia

M.M./ RTKlive

Udhëheqësit e BE-së u mblodhën të mërkurën në Kopenhagë nën presionin për të forcuar mbrojtjen evropiane pas një serie shkeljesh të hapësirës ajrore të BE-së nga Rusia dhe disa ditë pasi dronët sulmuan aeroportet daneze.

Këto shkelje janë bërë më të dukshme për vendet në kufirin lindor të BE-së, si: Polonia dhe Estonia. Dhjetë shtete anëtare kanë mbështetur tashmë planet për një "mur dronësh" me shumë shtresa, për të zbuluar shpejt, ndjekur dhe shkatërruar dronët rusë.

Danimarka ka forcuar masat e sigurisë para samitit, duke ndaluar të gjitha fluturimet civile me dron deri të premten dhe duke vendosur kufizime të rënda të trafikut në Kopenhagë.
Megjithëse masat e sigurisë ishin të larta, kishte pak shenja alarmi në qendër të kryeqytetit para samitit, raporton BBCnews.

Danimarka do të presë gjithashtu një samit më të gjerë të Komunitetit Politik Evropian të enjten, dhe aleatët ndërkombëtarë kanë ofruar mbështetje për të siguruar që të dy ngjarjet të kalojnë pa incidente.

Aeroporti i Kopenhagës, pasuar nga disa aeroporte dhe objekte ushtarake daneze në gadishullin Jutland, përjetuan ndërprerje nga dronët javën e kaluar.
Dhjetë aleatë po ofrojnë mbështetje kundër dronëve dhe mbikëqyrjeje, sipas ushtrisë daneze, e cila ka theksuar një “prani të shtuar të trupave dhe pajisjeve të huaja”. Mes vendeve kontribuese janë Polonia, Mbretëria e Bashkuar, Holanda, Finlanda, Suedia dhe SHBA. Një fregatë gjermane gjithashtu është ankoruar në Kopenhagë.

Si vend pritës për dhjetëra udhëheqës evropianë për dy ditë, Danimarka do të dëshirojë të shmangë surpriza të tjera të padëshiruara në hapësirën ajrore të saj.
Policia daneze nuk ka gjetur prova që Rusia të ketë qenë pas ndërprerjeve javën e kaluar, të cilat nuk shkaktuan lëndime, por qeveria ka fajësuar një "aktor profesional". Kryeministrja Mette Frederiksen tha se ka "parimisht një vend që paraqet kërcënim për sigurinë e Evropës – ai është Rusia".
Kryeministri suedez, Ulf Kristersson, gjithashtu tha se "gjithçka tregon (për Rusinë)".
Stokholmi ka huazuar "disa sisteme radarike të fuqishme" për fqinjin e saj për dy samitet, sipas Kristersson-it.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, tha se Kievi po dërgon një mision në Danimarkë për ushtrime të përbashkëta për të ofruar “eksperiencën ukrainase në mbrojtjen nga dronët”.
Kancelari gjerman Friedrich Merz tha para samitit se shkeljet e hapësirës ajrore po përkeqësohen dhe se është "e arsyeshme të supozohet se dronët vijnë nga Rusia".
Dronë janë parë kohët e fundit mbi shtetin verior gjerman Schleswig-Holstein, dhe fluturimet janë vonuar javën e kaluar në aeroportin e Vilniusit në Lituani dhe në aeroportin e Oslos në Norvegji për shkak të aktivitetit të dronëve.

“Ne nuk jemi në luftë, por nuk jemi më as në paqe. Duhet të bëjmë shumë më tepër për sigurinë tonë,” tha Merz në një ngjarje mediatike në Dyseldorf këtë javë.

Ndërkaq, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, tha se ishte e qartë se Gjermania ka qenë prej kohësh “pjesërisht e përfshirë” në luftën në Ukrainë dhe hodhi poshtë “akuzat e pabaza” për përfshirjen e Rusisë në ndërprerjen e javës së kaluar në Danimarkë.
“Evropa do të ishte më mirë duke kërkuar dialog mbi çështjet e sigurisë, sesa duke u përpjekur të ndërtojë një ‘mur dronësh’ ndarës,” tha ai të martën.

Kjo është aq shqetësuese sa aktiviteti rus në kufirin lindor të Evropës, sa që NATO zhvilloi konsultime dy herë në shtator nën Nenit 4 të traktatit të saj, së pari pasi dronët shkelën hapësirën ajrore polake dhe pastaj kur avionët luftarakë rusë MiG-31 hynë në hapësirën ajrore estoneze për 12 minuta.

“Duhet të mbajmë qiellin tonë të sigurt,” tha Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, i cili u takua me kreun e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në Bruksel në prag të samitit të Kopenhagës.

Ideja e murit të dronëve u ngrit një muaj më parë nga Von der Leyen, derisa Rutte tha se ishte “e duhur dhe e nevojshme, sepse në fund nuk mund të shpenzojmë miliona euro ose dollarë për raketa për të shkatërruar dronë që kushtojnë vetëm disa mijëra dollarë”.

Një diplomat i lartë i BE-së i tha BBC-së se ende ka pyetje mbi financimin e planit dhe mbi komandën dhe kontrollin, por reagimi i Evropës ndaj shkeljeve të dronëve rusë në Poloni ka çuar në një reflektim serioz: “Duhet të jemi më fleksibël dhe të gjejmë mjete më të mira”.

Një ish-brigadier i ushtrisë daneze, Ole Kvaerno, i tha BBC-së se muri i dronëve është “një koncept politik, shumë i përgjithshëm në këtë moment”, por se aktiviteti i javës së kaluar i dronëve mbi vendin e tij ka qenë një zgjim për autoritetet dhe popullsinë daneze.
Ai paralajmëroi se objektivi i sulmit të ardhshëm mund të jetë i ndryshëm.
“Mund të jetë infrastruktura, si furnizimi me energji,” tha Kvaerno nga Qendra Daneze për Robotikë dhe Autonomi në Mbrojtje. “Lufta hibride synon të na shkaktojë surpriza”.

Një projekt tjetër kryesor, i quajtur Eastern Flank Watch, synon të forcojë kufijtë lindorë të BE-së me det, ajër dhe tokë për t’u mbrojtur nga ajo që quhet luftë hibride, si dhe nga flota e hijeve e Rusisë. Von der Leyen tha se BE-ja do të duhet të bashkëpunojë në këtë me NATO-n dhe Ukrainën.

Udhëheqësve të BE-së do t’u prezantohen planet për një “hartë rrugore” për të forcuar mbrojtjen dhe për të zhvilluar industritë e mbrojtjes së Evropës deri në fund të dekadës për të prodhuar pajisje ushtarake të avancuara. Planet më pas do të diskutohen me NATO-n para se udhëheqësit e BE-së të takohen përsëri më vonë këtë muaj.

Sipas planeve, për të qenë “gati për 2030”, Evropa duhet të veprojë tani për të qenë e përgatitur për “fushat e betejës së nesërme”.
Një nga idetë kryesore është të përqendrohet gjithnjë e më shumë në prokurime të përbashkëta. BE-ja ka mbështetur tashmë propozime për të mbledhur deri në 150 miliardë euro për të financuar investime në mbrojtje. Mbretëria e Bashkuar dhe Kanadaja pritet të marrin pjesë në fond.

Do të diskutohet gjithashtu mbështetja financiare e BE-së për Ukrainën, e cila është gjithashtu kandidate për t’u bashkuar me BE-në, por po përballet me kundërshtim në rritje nga Hungaria dhe tensione përgjatë kufirit të tyre të përbashkët, pasi Kievi akuzoi Budapestin për dërgimin e dronëve të mbikëqyrjes në Ukrainën perëndimore.
Kryeministri hungarez, Viktor Orban, një nga aleatët më të ngushtë të Rusisë në BE, pretendoi se Ukraina “nuk është një vend sovran” pasi po financohet nga Perëndimi.


MË SHUME NGA Rajoni dhe Bota