Zjarri në Hong Kong, mashtrimet e sigurisë që sollën tragjedinë
Sh,Ç|RTKlive
Banorët e kompleksit të shkatërruar nga një prej zjarreve më vdekjeprurëse në Hong Kong u informuan gabimisht se kontraktori, të cilin autoritetet e fajësojnë për shpërthimin e flakëve, kishte një rekord të pastër sigurie, tregojnë dokumente të siguruara nga Reuters.
Sipas një prezantimi PowerPoint të përgatitur nga konsulenti Will Power Architects, i punësuar nga korporata e pronarëve për të vlerësuar ofertat e rinovimit, banorëve u ishte thënë se firma kishte një histori të papërlyer.
Në realitet, Prestige Construction & Engineering Co. ishte penalizuar më shumë se një duzinë herë nga rregullatori i sigurisë së qytetit gjatë shtatë viteve të fundit, përfshirë instalim të gabuar të skelave dhe lidhje të pasigurta elektrike.
Gjobat ishin lëshuar për shkelje të ligjit të sigurisë industriale midis viteve 2016 dhe 2019, sipas të dhënave të Departamentit të Punës.
Ky përshkrim i mënyrës se si Prestige fitoi kontratën e rinovimit me vlerë 330 milionë HK$ (42.4 milionë USD) mbi rekomandimin e Will Power, si dhe valës së shqetësimeve të banorëve për rritjen e kostove dhe rrezikun nga zjarri, bazohet në rreth 24 intervista dhe shqyrtimin e dokumenteve zyrtare.
Banorët u ankuan vazhdimisht për punëtorë që pinin duhan në kantier dhe përdorimin e materialeve të ndezshme nga Prestige, si rrjeta e skelave. Ata madje tentuan të anulonin kontratën e firmës, por pa sukses.
Reuters nuk mundi të përcaktojë pse Will Power kishte deklaruar se Prestige nuk kishte “asnjë rekord ndjekjeje penale nga Departamenti i Punës”, ose nëse kontraktori i kishte zbuluar apo kundërshtuar shkeljet.
As Will Power, as Prestige nuk iu përgjigjën thirrjeve apo letrave të dërguara në zyrat e tyre tashmë të mbyllura.
Ekspertët thonë se konsulentët janë përgjegjës për vlerësimin e ofertave, ndërsa kontraktorët janë të detyruar të mos fshehin apo shtrembërojnë rekordin e tyre të sigurisë.
Puna e të dy firmave është tashmë nën hetim për vrasje nga pakujdesia dhe korrupsion, pas zjarrit të 26 nëntorit në Wang Fuk Court, i cili mori të paktën 159 jetë dhe është zjarri më vdekjeprurës në Hong Kong që nga viti 1948.
Autoritetet thonë se pjesë të rrjetës së skelës të përdorura nga Prestige nuk përmbushnin standardet e sigurisë nga zjarri, ndërsa pllakat e shkumës që mbulonin dritaret ishin shumë të ndezshme.
Departamenti i Punës ka pranuar se më parë u kishte thënë banorëve se rrjeta ishte e certifikuar si e sigurt.
Të paktën tre drejtues të Prestige dhe katër nga Will Power janë arrestuar. Numri i saktë i të arrestuarve nuk është bërë publik.
Kompleksi Wang Fuk Court përbëhej nga tetë ndërtesa banimi të subvencionuara nga qeveria, të ndërtuara në vitet 1980, ku jetonin kryesisht punëtorë të thjeshtë dhe të moshuar.
Departamenti i Punës nuk iu përgjigj pyetjeve mbi hetimet apo rekordin e Prestige. Agjencia kishte deklaruar më herët se banorët përballeshin me “rreziqe relativisht të ulëta nga zjarri”, pavarësisht ankesave të shumta.
Revolta e banorëve
Rregulloret në Hong Kong kërkojnë që ndërtesat më të vjetra se 30 vjet të rinovohen periodikisht.
Rinovimi në Wang Fuk Court përfshinte fasadën, pajisjet e sigurisë nga zjarri dhe tubacionet e ujit.
Prestige u punësua pasi Will Power i dha një nga vlerësimet më të larta ndër 57 ofertat dhe deklaroi se kompania kishte “rekord të pastër sigurie”.
Por dokumentet tregojnë se Prestige ishte gjobitur 309,000 HK$ për 15 shkelje sigurie gjatë viteve 2016–2019. Ndërkohë, Departamenti i Ndërtesave e kishte dënuar më herët për “neglizhencë” në dy projekte të tjera.
Problemet nisën të shfaqeshin në fillim të vitit 2024, kur kostoja e projektit u dyfishua nga 150 milionë HK$ në mbi 300 milionë HK$, sipas procesverbaleve të takimeve.
Në shkurt 2024, një banor dorëzoi nënshkrime për thirrjen e një mbledhjeje të posaçme me qëllim zëvendësimin e udhëheqjes së korporatës dhe anulimin e kontratës së Prestige.
Udhëheqja e vjetër e kundërshtoi këtë kërkesë, duke e quajtur “humbje kohe dhe parash”.
Mbledhja u mbajt më 6 shtator 2024, gjatë një tajfuni, me mbi 1,200 pjesëmarrës. Në fund të takimit, u zgjodh një bord i ri i pronarëve.
Rreziqet nga zjarri
Bordi i ri vendosi të mos e anulonte kontratën e Prestige pas këshillimit me një avokat, i cili paralajmëroi se hapi mund të linte të gjithë pronarët përgjegjës ligjërisht. Më pas bordi nisi një rishikim të plotë të projektit, duke hetuar edhe rreziqet nga zjarri, dhe formoi ekipe vullnetare të banorëve me eksperiencë në ndërtim për të mbikëqyrur punimet.
Megjithatë, disa banorë u detyruan të vepronin vetë.
Njëri prej tyre, pensionisti Wong, elektrikant dhe hidraulik, i cili u bë i njohur nga një fotografi e Reuters teksa shihte banesën e tij duke u djegur ndërsa gruaja e tij ishte brenda, hoqi vetë pllakat e ndezshme të shkumës dhe i zëvendësoi me materiale rezistente ndaj nxehtësisë.
Ai gjithashtu lagte rregullisht rrjetën e skelës jashtë dritares së tij për të ulur rrezikun.
“Sado që bëri, nuk mundi ta ndryshonte atë që ndodhi”, tha djali i tij.























