SHBA dhe Irani drejt një memorandumi për Ngushticën e Hormuzit
BKT
Rajoni dhe Bota

SHBA dhe Irani drejt një memorandumi për Ngushticën e Hormuzit

Sh.Ç/RTKlive

Një draft-marrëveshje mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për menaxhimin e situatës në Ngushticën e Hormuzit po shihet si përpjekja më serioze diplomatike për të shmangur një përshkallëzim të ri në Gjirin Persik, pas javësh tensionesh dhe përballjesh indirekte në rajon.

Dokumenti, i ndërmjetësuar nga Pakistani dhe i raportuar fillimisht nga televizioni shtetëror iranian IRIB, synon rikthimin gradual të trafikut detar tregtar dhe uljen e pranisë ushtarake amerikane pranë brigjeve iraniane.

Sipas raportimeve, draft memorandumi i mirëkuptimit parasheh që SHBA-ja të tërheqë forcat ushtarake nga afërsia e Iranit dhe të lehtësojë bllokadën ndaj porteve iraniane, ndërsa Teherani do të garantojë rikthimin e qarkullimit tregtar në Ngushticën e Hormuzit në nivelet që ishin para shpërthimit të krizës.

“Në këmbim, Irani është zotuar të rivendosë numrin e anijeve tregtare që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit në nivelet e para luftës brenda një muaji”, thuhet në raportimin e IRIB.

Burime diplomatike bëjnë të ditur se menaxhimi i korridoreve detare do të bëhet nga Irani në koordinim me Omanin, ndërsa anijet ushtarake nuk do të përfshihen në këtë regjim të ri kontrolli. Kjo pikë konsiderohet veçanërisht e ndjeshme për Uashingtonin, i cili prej vitesh e konsideron Hormuzin një korridor strategjik për sigurinë energjetike globale.

Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga arteriet më të rëndësishme të tregtisë botërore të naftës. Çdo tension në këtë zonë ndikon drejtpërdrejt në çmimet globale të energjisë dhe në stabilitetin ekonomik ndërkombëtar. Për këtë arsye, lëvizjet e fundit diplomatike po ndiqen me kujdes nga tregjet financiare dhe fuqitë perëndimore.
Megjithatë, optimizmi për marrëveshjen mbetet i rezervuar. Zyrtarë iranianë kanë bërë të qartë se Teherani nuk do të ndërmarrë hapa të njëanshëm pa garanci konkrete dhe mekanizma të verifikueshëm.

“Nuk do të ketë zbatim pa verifikim të prekshëm dhe garanci të qarta për respektimin e obligimeve”, kanë deklaruar burime iraniane të cituara nga mediat shtetërore.

Në anën tjetër, administrata amerikane po tregohet e kujdesshme në deklarime publike. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, konfirmoi se negociatat janë ende në një fazë delikate teknike dhe politike.

“Negociatat do të kërkonin disa ditë për të zgjidhur mosmarrëveshjet mbi një fjalë ose fjali”, deklaroi Rubio, duke lënë të kuptohet se formulimet diplomatike mbeten pengesa kryesore drejt finalizimit të dokumentit.

Sipas burimeve ndërkombëtare, nëse arrihet dakordimi përfundimtar, drafti mund të shndërrohet në një rezolutë të detyrueshme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së brenda 60 ditëve. Një skenar i tillë do t’i jepte marrëveshjes peshë më të madhe juridike dhe politike në arenën ndërkombëtare.
Ndërkohë, në Shtëpia e Bardhë po zhvillohen diskutime intensive në nivel kabineti.

Presidenti amerikan Donald Trump pritet të shqyrtojë opsionet diplomatike dhe ushtarake në një moment kur armëpushimi i brishtë në rajon po vihet sërish në provë nga tensionet në Liban dhe incidentet sporadike në Gjirin Persik.

Analistët ndërkombëtarë vlerësojnë se administrata amerikane ndodhet nën presion të madh për të shmangur një konflikt të ri me pasoja globale. Një përshkallëzim në Hormuz do të mund të shkaktonte krizë energjetike, rritje të çmimeve të naftës dhe destabilizim të mëtejshëm në Lindjen e Mesme.
Nga ana tjetër, Irani kërkon të shmangë izolimin ekonomik dhe të rikthejë funksionalitetin e porteve të tij tregtare, të cilat janë goditur rëndë nga tensionet e fundit dhe kufizimet ndërkombëtare.

Deri tani, zyrtarët amerikanë nuk kanë dhënë konfirmim të plotë për detajet e raportuara nga mediat iraniane, duke mbajtur një qëndrim të rezervuar përballë zhvillimeve.

Megjithatë, fakti që palët po diskutojnë një memorandum formal konsiderohet një sinjal i rëndësishëm se diplomacia ka rifituar terren pas javësh kërcënimesh dhe retorike të ashpër ushtarake.

Nëse marrëveshja materializohet, ajo mund të shënojë një kthesë të rëndësishme për sigurinë në Gjirin Persik dhe për stabilitetin e tregjeve globale të energjisë.


MË SHUME NGA Rajoni dhe Bota